Bogdani: CUNEUS PROPHETARUM Part 2: Novum Testamentum [Data entered by Michiel de Vaan, 2003, on the basis of the edition by Giuseppe Valentini and Martin Camaj, München 1977 (= Beiträge zur Kenntnis Südosteuropas und des Nahen Orients, Band 24)] CONTENTS Scala I. Ieta e Iesu Chrisctit scelbues vertetit Messii. ............................................................................ I.I. Ieta e sè Lumesè Virginè Mrii s' Amessè Tiinai................................................................... I.II. Tè lemitè e sè lumesse per here Virgine Mrii ..................................................................... I.III Ziharichi i engiellit se lumese Virgine Mrii ....................................................................... I.IV te lemit e Iesu Chrisctit εotit tine ........................................................................................ I.V. Te reξpremit e εotit tine Iesu Chrisct................................................................................... I.VI. Tè aξeruemit e tre regignet................................................................................................. I.VII. Si ù ndal Iesu Chriscti nde Ierusalemt , ender dottoret e te Tretenè dittè ù giet.............. I.VIII. Tè pagheεuemit e Iesu Chrisctit , gninesset , e tendimit se tiinai nde sckretetiit......................................................................................................................... I.IX Si Iesu Chriscti zgoξ apostuit e vet..................................................................................... Scala II E mreculiit e Iesu Chrisctit εotit tine......................................................................................... II.I Si è kξei Iesu Chriscti Ujetè ndè vene Ndè Cana Gallillet. ................................................. II.II Ndiekene tetiera mreculii te Iesu Chrisctit. ........................................................................ II.III Predichimet e Iesu Chrisctit e mreculiit e tiinai................................................................ II.IV Si Iesu Chriscti sciumoi bukete , e ngigni sciume miie gindie......................................... II.V. Si Iesu Chriscti vu Pietere per gur te temelit chiscesse vet ............................................... II.VI. Si Iesu Chriscti si engiaλi lazzarine e si hini nde Ierusalemt'. ......................................... II.VII Darca e Iesu Chrisctit me aposuite vet. ........................................................................... III. Pessimi e mortia e εotit tine Iesu Chrisct.......................................................................................... III.I. Si Iesu Chriscti diersi giak nde kopescte e traξetiia e Iudesse. ......................................... III.II. Si e scpune Iesu Chriscne perpara Pilatit , e si ai e dergoi Herodit................................. III.III. Si e vune Iesu Chriscne mbe crüit .................................................................................. III.IV. Si e hoine Iesu Chriscne crüchiet e ia ξane se lumesse Virgine..................................... Scala IV. Se ngiallunit e se arξunit se düiti , te Chrisctit scelbues. ....................................................... IV.I. Si u ngiaal Iesu Chriscti te tretene ditte. ............................................................................ IV.II. Si hippi Iesu Chriscti mbe chielt dittene e scelbuemit..................................................... IV.III. Te sdripunit' e spiirtit scenit' dittene e rsciavet............................................................... IV.IV. Si ka me arξune Iesu Chriscti me giukuem sceculline dittet se giüchit ......................... Plechienia e sctepisse Bogdanagnet ........................................................................................................ [1] Scala I. Ieta e Iesu Chrisctit scelbues vertetit Messii. I.I. Ieta e sè Lumesè Virginè Mrii s' Amessè Tiinai. I.I.1 Kanè me kjanè Regienesciatè Mamizzat' e tijnai Esaia 49. Pèr gni si e mberrini moti, e ajo kohè e lume kur kiscte vum rok birij Tineεot , meu vesciunè ndè misctè njereεet , tue u bam nierij, pèr tè c'pèrblem farèn' e nierit , e pèr ta nzierrè robijet sè anèmicut ferrit : Mbissi e pat bam nierinè plot me urtij, tè dasciunè, e fuchij , tù e bam te εotn'e giξξè creatürèvet : Desc ende mei fàle vetèvetèhenè. Achia , e desc Hüji scecuλinè sa gni tè vetèminè birr' e vet i fali Gio: 3. Desc me vetèhe achia me basckuem me gni nüe , achia tè fortè , e tè sctrenjtè, chi currai tè mosdij tè zgiξunè ; achia sa pèr tè vèrtetè kiscte pèr tu bam εotün'e nierij , e nierij zotünè basckè. Prasctu zgoξ jetèt sè amèsciuescime , fort tè lumenè Virginè Mrij , tue ruejtunè tè delire , e tè kξjeλetè mpcatit sè leem , tu' e stolissunè me achia bucurij te Chieλèt , sa εotünè vetè ξξotè. Memos kjanè cuscti em , Ditènè è Natènè Chieλsè , e ξeut nuk' e kescè vum. Posi cur tè doj me ξξanè : me mos kjane roku i amèsciuescim , chi kam bam me crijuem gni Virginè fort tè dèlirè , e tè cuλueme , nukè kjescè crijuem scecuλinè prandaj scenjteja kiscè eξξeret Arca e cusctimeuet. I.I.2 Prasctu gni mend ansctè parèsse kjè crijuem scecuλi , nukè kiè ndogni cusct jasctè scèmbèλtürèt' se fòrt sè lumese Virginè , posi ajo vetè ξξotè pèr gojètè Salomonit : εotünè pusctoj mue c' kur sè εanit sè uξèvet tijnaj. Posi endè sè εanit , e parè jetèvet jam crijuem ; e ndjerè per jetètè [2] arξunè nukè kam me menguem. Domeξξane Virgina e scènjtènuescimè , se ansctè εanè se prindscit pa mpcatit se leem , me tè siλt' giξξe nierij leen pègam Iob. As cusc dèlijr sè fèλijmit jasctè sè lumijet Virginè , essiλa kiè zgheξunè per gni Giütèt tè giaλè , e t' naltit : cafscè tè nguscèλueme janè ξξanè pèr tü Giütètja e Hüjit. Spirti scenjt e ξξeret : Giξξe e bucura je mikescia emè , e tè perlüm ndè tü nuk' ansctè. Cant. 4. Copèsctij mbèsceλè , e gurra , e scègniueme Psalm. 45. ka m' endimuem Hüji ndè natètè ndè nattjessè possi cur meξξanè bucurè herijet parèse εinhej e n'zuer me scenjtet ndihmètè tè tijnai εotünè. Esaia cap. 61. ka me ù n'guscèλuem spijrti em ndè Hüjnè tèm pèrse mè Vesci ndè petèkatè scendetsè , chi do me ξξanè petèkat' è hirit , tue mos lanè vend Anèmicut ; prasctu plot me hijr. I.I.3 Kètu ende pèrpichietè ajo fjale , et' Ecclesiastèsè , unè bana mbè Chieλt' , chi tè legniè drita , e pa mènguème : e possi Nieguλa mbeloua giξξè ξenè : ajo fjalè chi mbè chieλt' tè legntè drita merretè vescte jo vecè per Dieλitè pascim : pò ende , pèr dieλitè sè derejtèsè Chrisctit Hüijt tinè , Drita prej dritet. E pèr sè pat kèio scenjtè Virginè pèr tu bam Ama , e krijuessit vet , e Arca , e Spirtit scenjt : Desc εotünè jò vece me ì bam kètè nder , ndèr giξξè creatürèt me lem seènjte , e pandogni mpcat : po ende zgoξ gni Popuλè t' Israelit , tè diasciunin' e vet , achia sa ndeuonè , kessi Polemi tè kisc pèr tè lem Virgeneja fort Scenite , pa mosi mènguem ndogni nder , e tè naltè possi tè spirtit , asctu te fissit miscit . Ma fisnikescè , e dèlirè chi tè mundej currai me ù gietunè nder giξξe Creatürèt. I.I.5 Desc endè tè maξt' è Hüjènuescim te tijnai , chi kejo prutekè e artè , kahè kisc pèr tè ndèrscüem , scelbuesi ünè ; tè jetè endè fort sè ndricimit giakut sè Dauidit , isiλi kjè Regi Israelit , e fisit sè Patriarchèsè Abram : pèr se ketüne düue pèrmetoj zotüne , se faret sè tüne kiscte pèr te lem Messia issiλi , do me ξξanè scelbuesi ünè. Frujtit se barkut tüt kam me vum mbè selijt tande Psal. 131. kèsctu ende Gen. 18. e 22. I.I.6 Keto Profetij kjenè pèrpaλunè ndè pèr giξξè scecuλit , ende ndèr tè pèganet , prandaj Vespasiani , e Domitiani , ù chiuenè ndè maξesctijtè tüne , possi ξξà Eusebij , e banè ksciλ me sctim farèt giξξè ata , chi t' iscinè ende sè largu fissit sè Dauidit : possi desc me bam Herodi pèr tè vram Chriscnè. Prej Dauidit pra tue rjeξunè giaku , prej Profetèsc , Regiasc , e Perendorèsc , e mberrini mbe Iachinè , e Annènè print' è fort sè lumesè Virξinè Mrij. I.I.7 Atit sè lumesè Virginè i patnè ξξanè Ioachin , è s' Amesè Annè , te dü prej Tribu [3] sè Iudèsè , e giakut Regènesc' sè Dauidit. Iachini ndè pèr fistè Natanit , e Anna ndè per te rjeξunitè Regit Salomon , tè sijtè kienè tè bijt , e Dauidit. Geλijtinè ndè Nazaret , εeλohèscinè me tè maξè Deuotionè me geλijtunè ndè tmertè Tinèεot , tue bam giξξè here uratè , gninesè , e lèmosciènè. Chisc ù vin prej Pronescit sè tüne , e dakèscinè n'trijsc , gni pjesè e spènzojnè pèr ndert' , e pèr lauditè Tinèzot , túe ξanè scerbetorevet kiscèsè. Tjetèrènè pjesè , e dajinè t' vobèchiet. Tè trettènè , e mbajnè pèr neuojètè tünè : gèλiitinè bascke ndè gni pach fort tè dasciune , ndonesè ndè cujdes , tue kjanè tè pa femij ; e tue mbajtùnè scecuλi asso kohèje scterrènijne te pa bèghènissunè , e tè pa nder ; lutescinè tè dü me tè maξ tè ξimptunè , e te prugnètè Tineεot , chi pèr tè maξet mescerier te vet , tè dègniohej mei i soditunè , tue fale gni frujt tè bekuem m'barcut sè tünè , tue pèrmètuem me fale vete Hüjenijsè tijnai t' Maξit ; ndo bijr , ndò bije t' iscte ; kesctu ata rue lutunè Tenèεonè dittè , e nattè ; tue votune n'kiscè per herè , e tue perterijm kusctimetè me gni te gnimende fjale e cujtim. I.I.8 Vgodit gni herè ditèn' e festese chij ξξojnè Encenia Ioachini tue votè ndè kiscètè Ierusalemit , ndoξi atü Isakari i parij assáj kiscè , issiλi tue pam Ioachine n'djiekunè sciume εotènijsc , tue i ram ndè mend se pèr se pò vinte , tue ju pasunè mèrεitunè me tè arξunitè tijnaj scpesc , tu'è chiesciune i ξξà kusctimètè e tua , ò Ioachin , nuk' janè tè degna , as te beghenissuna ndaj Tènèεonè. E possij iparè chì iscte vrξènoj chi tè mos pèrεihej ndèr atà chi iscinè te frujtuescim me fèmij , e mich me Teneεone , tue i c'tuem sciumè fjale fort te farmacueme. I.I.9 Kü ndesckim' i Isàkarit chi bani Ioachinit , i kjè achia i iξunè , tue kjanè Ioachini nierij bujar , e ndèr njereε fort tè mèξej , achia fort i ndüti , kech sà duel kiscet , pèr gnihere vote ndè gni kèssoλè te Barijvèt tijnaj , per te ntretunè pak atàn' vener εanè ndè εemèrè , e pa mos menguem as gia disciret' e vet , e ma fort zuu fijλ me lutunè Teneεone tue pèrtèrijm me giξξè εeeλ cusctimète vet. Ndeuonè tue mos dasciunè ma i nalti εot i chieλet meja manuem tè mirènè vet i pèrεu me tè dasciunè tè lutunat' e tijnaj , tue derguem gni Engièλè n' chielscit për të nguscëλuem loachin' , e Annènè sciochièn' etijnaj : achia sa Engieλi plot me dritte , e gaεemend ù ξa ate ziharich achia te ngusceλuem prej pjesset se Tineεot , chi kjè se kisc assisc pèr tè leem gni vajεè essiλa kisc pèr tu ξξirrè MRII , e kejo vajzèniet ka me ù scèkruem Tinèεot , e ka me bam gni tè fortè cusct , curraj me mossu Martuem : pèr se nde krahenuertè sajnai iscte pèr [4] tu vesciunè , vetè birij Tineεot ndè misc tanè per vèrtütè spirtit scenjt. I.I.10 Pèr gni scegn se keto fiale iscine giξξè tè vèrteta , vrξenoj Engieλi Ioachinit , chi tè dahej assi vendi , e tè vej ndè kiscètè Ierusalemit , se atü kifc me giettun' Annènè , sciochien' e vet , ndaj atè derè tè kisiesè chij ξξojn' , e A artè : pèr se endè Annèssè jù pat dukunè Engieλi tue i vrξènuem , se ndatè kiscè te gindèscinè bascke me Gioachinè burren' sajnaj , e tè fàλescinè hirit Tineεot , t' maξit' , pèr achia tè mirè , chi iscte degnuem meu baam me mrecuλè achia tè maξ , ndè Plechienijtè tüne. Gioachini , pèr gni si Engeλi ma su duk , ù da kesoλet , e εuu fijλ' vξènè prej Ierusalemi , e giet Annènè gruen' è vet ndaj derèt tè kiscèssè , chij ξξojnè e Aartè , possi jau kisc ξξanunè Engeλi , e mbassi kjè peruum Tineεot , tue i kξüem ato hire , e laude chij perkassènè , me gni tè maξ gaεemend votnè prej sctèpijet sè tüne ndè Naεareth : e athere ù εun , luleia n' fèrrasc e paa ferrè S. Hieronimi Epist. 8. elumeja Virginè Mrij pa mpcatit se primdet , possicur meξξanè pacundèrstij ndè εemèrètè vet , as tè giakut , as tè voλendetsè sajnaj tue i ξanè Hüij Chieλèt , pèr rognètè sajnaj Engeλine Gabriel , issiiλi me sciumè vertütte tè mirà , ta stolisen' e ta mbucoron pèr gni saraj tè praruem , e tè luleεuem ndè tè sijet t' isc pèrtè arξunè vettè birij Hüijt pèr tu ndalè : Gaεèmendèt' emija tue kjanè me tè bijtè Njerèεet , tue ù bam Nierij , tue marre atè giak te kuλuem t' assai Vajεèεè. Dijeja trajtoj vettèbessè sctèpij. I.I.11 Essiλa ansctè kejo dijè jascte assaj , sè naltit εot per te sijλt' ξξote Salomoni : Ajchi kerkon tè naλtètè , mbütètè ndè nguscèλime Achiasa mundemi meξξanè pèrtè gnimendè , se vettè Engijet' Chieλet ù mirrètè goja , ndètè caλeεuemit' se chisc bani Dijeia e amescuessimè per tè stolissunè sctepijn' è vet. N'guscèλime janè ξξanè pèr tüü ò Giütetja , e Hüjit. Socrati tue vum roe dijen' è kessaj jetè ξξà. Gnie kachia dij , se gja nukè dij. Asctu mirèfiλi nierij tue dasciunè me dijtunè bucurijn' è Virgenesse scenjtè , e te maξte spijrtit sajnaj ; possikur tè doj me kerkuem me sckopt' fundt' e Deetit ; Mirè siλi asctu , per se MRII dò me ξξanè gni Deet' i pa fund , e i pa skagn. [5] I.II. Tè lemitè e sè lumesse per here Virgine Mrii I.II.1 Mbassi kjienè mbaruem tè nandè Muejtè , e barrenijssè , leu prej Annet , e lumeja giξξe here Virgine Mrij , ndè giütet tè Naεaretit , ndatè tè gni mendè sctepij , ndète sijet kjè ende εanè , essiλa per duertè Engijet kjè bajtune prej Palestine , e vum ndè giütetè Lurijssè ndenè pusctetè scenjtit Atit Papè , e me tè maξe sciumiεe Poλemi , prej giξξè scecuλit vjen , me tè maξ tè dasciunè nderune. Kjè kejò sctepij ndè mjedistè gni fusce reξuem Grijse , nder kankè , e te raame barisc , ndaj giütetè Naεarethit. I.II.2 Naεarethi anscte pakeεè larg Ierusalemit , vend i voghèlè , prasctu ξξà Natanaeli , Prej Nazareti à mune jete kund cafsce e mire? Gio: I. Pò fort i ndricim , per giξξè achia drittè , chè leu ndè tan' , e ndritti giξξe scecuλinè , gheεoj scenjtenitè , e n'gusceλoj Parrissinè giξξe , kejò e lumè Virgine Mrij , e Chieλse , eξeut Regenesce : andaj kendoj scenjteja Ame kisce Te lemite tat etc . Ngusceλoj giξξe rèξn' e scecuλit. I.II.3 Scenjti Prof. Giob maleλcoj ditten' et' lemit vet , kesctu giξξe i permpcatenuem , ma tèpèrè nuke ka pèrse leen , possi ξξà Chriscti Iudèssè , Ma mire kisc me kjane te mos isc leem aj nierij . etc . Pò mirèfiλi duhej meu baam ghaεemend asso ditteje sè mortsè , vece te isc nde teneεone , Ecles. 7. 2. Mã e mire ansctè ditta , e mort se , se e t' leemit , e ketu tue vraam Poeta ξξà . Na jemi gni te gnechune , e leem per te ntrettune Peme . possi meξξane vece jemi per te εanè gni vend mbe trüessè. I.II.4 Leu e lumeja Virginè Mrij tette dit nde Brümi te pare , e i kjè vum emenitè Mrij , e possi ξξone sciume Dottore , i kje ξane prej sineεot perse traεetaar Engeli Gabriel , me sciume te tjere Engije . Giξξe Profetijtè chi flassene per Iesu Chrisne vertetene ende per te lumene Virginè Mrij t' amene tijnaj Isaia.Cap. II. [6] ka me dale Pruteka ranzet se Jesseut , kejo Pruteke , e pandogni nüè ansctè , e Ama , e Iesu Chrisctit , t' vertetit Messij : I ξξone se lumesse Virginè Prutekè , per tè scembeλüem Prutekèn' e Aaronit , essiλa vetehej luλeεoj , e per se Virgina nde per Vertütetè spijrtit scenit , εuu femijne vet Iesu , i ξξone gniè Virgineja kameεane , e kame leem etc. Kejo e lume Virgine leem me giξξe kachia mrecuλij , e ruejtune ndè giξξè jetètè vet , e mbajtunè prej Engijsc , mbè tjetèret jettè ani , pèrtè kjanè Regenescia etüne. I.II.4 Tue kjane e lumeja Virginè trij vietsc , Anna , e ama e sajnaj , pèr tè mbusciune kusctimnè vet , basckè mè Ioachimnè , e spuune ndè Ierusalemt , per ta fale nde kisce , ndete sijet εotüne u pat baam hijrre me jau falè. bane me dijtune Gioachini , e ANNA , te parene kiscèssè , se kiscinè prum kreatürène per te mbusciune kusctimne tüne , e pèr ta lanè ndate vend' scènjt' me te tjera Virginescia , chi scerbüekescine ndate Kisce largh nghegnimescit sè scecuλit , e atü plot me scenjtenijte geλijnè , e te punojne giξξe sa duhej pratè scenjte kisce , e me gninessè , e me uratè , e te tjera scenjte ranghe , te leudojne Teneεone. I.II.5 Te dijtescimit' è pare tue vum roe se fissit se Dauidit kisc per te lem Messia. Frujtit se barcut tüt kam me vum mbe selijt tande etc. Urξenuenè se giξξe femènè assi fissi , mbassi t' isc mberrijm mbe vietete mendet , te hijgnine nde kisce te Ierusalemit , tesiλene bani me trajtuem Salomoni. Exod. cap. 38. Bani endè Buεène rembje , me temelte vet Passechürasc se Grauet , te siλate ruejtekiscene mbè Derète Tabernacuλit. Kesctu ende , ndè Salm. 44. Kane meu scpuum Regit Virginate etc. Kane me ju scpuum nde kiscete Regit , atü per te geλijtune , ndjere mbe kohete Martessèssè ; Ate degnohej i maξi εot , me vertüte spirtit scenit , mej paam , e gnianet sosc te leente , possi achia mot perpara pat permettuem. Gnie Virgina ka me εane etc. Nder keto Virgina hini e lumeja Virginè Mrij , essiλa kjè fissit se Dauidit. Giξξè kusc e paa keta fort tè deλire Virginè , u mrecuλue fort , urtijet , nderjet , e deuotionet se sajnaj , e me sa gaεèmend' ù da Prindscit , kur hini ndate kiscè per tè scerbüem Crijuessit vet. Ndeghiò Bijè etc. e harrò sctepijne Atit tüt , e ka me desceruem Regi bucurtjne tande. possij ξξotè Psalm. 44. I.II.6 Atü hini me c' krepunè reεete permbij vertüt sè sajnaj achia , sa issiλi dò scifte , se εotüne kisc per te veperuem cafsce te meξaa , e te mrecuλuescime me tan'. Tue kjane ajo scenjte Virginè , nde vogielite vet , achia egiaλe , e ndeεune nde scerbètürete Tineεot' siλt' ju kisc pèrmètuem me achia te meξa kusctime. [7] I.II.7 Me te maξ gaεemend , e pritne ato scenjte vasceεa , e perεune nder vetehe me achia nder, e te prugnètè , chi curraj perpara ndaj kjanune nukè isctè. Elumeja Virginè Mrij , per gni si hini giξξè tue i sckuem , ù baa gni fort è delire Passèchüre per ta ndiekune giξξe tetijerate , jo possicur t#isc creatürè e scecuλit pò pikune n'chieλscit per mrecuλè giξξecuj ta soditen. I.II.8 Caλeεojne scenjtenite chi epatnè paam sa kjè giaaλ' te lumene Virginè Mrij , se kjè ma e bucura creatüre , chi curraj kisc muitune me dale doret se sineεot Mjesctrit giξξe Reξit scecuλit. As e maξe , as e Voghele : pò e nalte sa duhej. e εeescke , ma fort e bucura : fãchieja essajnaj mbaj si mbe te ghiatte , süütè meξei si mbete verξe. Vettuλate , e εeεa si Arch ; Hundete eghiata , ma fort te bucurà. Sctatti ignimendunè , e prej sineεot mbucuruem , me giξξe duer bucurje : goja , e voghele. Buεetè e kuchie. ξambete vogiele , e te barξe si duora. floket' e ndricim è possi Aar. Duertè , e ghisctate , e ghiatte : thone se kje pakuer e bucure. I.II.9 Soditente possi gni Perendesce si iscte , me gnite maξè εognenij , e ndeer. Pak flit , ma fort amblè. Curraj nukè vesci petek te bojadissune , ma pakeεe mbete perξierm'. Mbelonte pakesè baλete , kesctu ende , e scruen i S.Luka , issiλi , e pat pam sa kje giaaλ. Kejo bucurija , e giξξe creaturevet : Regenescia egiξξe Engijet , per sa ù ndal ndatè kiscè c'pejt εun' , ato scenjte mjescterij , chi duhescine per tu mbajtune giaλ mbe kete jette. εun' ende me εgheξune , e me scruem , atü εun' me baam atè petekuξ , tè siλene ani pat baam t' bijrt vet Iesù , tè pa chiepunè , issiλi tue ù rittune Iesu Chriscti , ende aj ritej ndjere cuur kjè crüchiessuem , e per mbij tan' sctijnè scjort soldettè. I.II.10 Currai Virgina rij n'kot , pò giξξe here bante urate , ò ndogni puneεe nde per sctepij. Pakeεe flit , e me vrtij te maξe , e me fjale te zgheξuna , e ndè neuojè. Pat gnite prugnetè tè kξeλè , e nderscime , e mbarscime ; achia sa n'grihente süüte giξξe cuj n'vetehej , e giξξe kusc e soditente , kξehej prej sineεot , e mbarrohej nde εemerete vet mpcatit chi te kisc baam ; tue vum roe , se fèmij achia , e voghele sckonte giξξe kand' me vertüte , e veperate mira. I.II.11 Bora ancste achia eftofète , sa tue , e soditune Nierij , ende mbe majete Gliubotenit nde mjedistè veressè , i dukete sè pò n'grijn : kesctu goditete mbè sciumè femèna tè nderscime ; Ndonè jane fort' te pascime : jane achia te mbarscèmè , e tè nderscimè sa tue i suditunè , fikinè ξenghijte e ndeεune. E'jane tetijera achia tepa fachie , e te pa mbarscime , sa ndeεine unete schimeta. [8] I.II.12 Spesc gninontè , e Lumeja Virginè ; fort tue ù ruejtune Njereεisc : e kesctu vetteme n'fsceffune , vinhej per vrξene per te hijm nde urate , e cujtime , me gni te dasciune tè perflakscim e te perεjarscim , jo possi femij ; ma possi gni miesctèr fort i cuλuem , e i dittescim , i Terijuet nde Vrξenimet te kessaj jette. εotüne ende , e soditente me reεetè sciume drittèje prej Chieλscit , e me gni te dasciune permbij giξξe creatüretè vèt , si duhej per gni te degne Ame te Birit vet. Andaj , e mbaj largh giξξe n'ghegnimesc , e n'gaterrimesc sè kessàj jette , e tendimescit se Diaλit. I.II.13 Spesc , e paakescine Engijtè prej chieλscit , e me te maξ tè prugnetè , è te pervutè i scerbegnine , tuffè , tuffè , tue kenduen. sciume here i bajtèkescine gieλe, me duertè vet mbe Chieλt trajtuem : e pèr tè vertetè duhej ketan'scenjte Virginè me e mbaitune me gieλe te Chieλet ; Tue kane spijrti sajnaj me te dasciune , e cujtime , mbe gassete Engijet. Andaj S. Paalit pare Ieremij gni Corb' i bajteke gieλe , ma s' Amesse Tineεot i scerbrüekescine Engijtè. I.II.14 Tue geλitune kejo scenjte Virginè mbate vend gnimbeξiete viet : nder kachia , idvine te Printe , Gioachini , e Anna plech , affere 80. vietsc. tue mos passunè passè tjetèr femij jascte sè Lumejiet Virginè , essiλa currai tjeter nuke desceronte natte , e ditte , vece si kisc per te peλchüem Tineεot. Prasctu bani cusct fort te sctrenjte currai me mossu Martuem , pò tue faλe tineεot bucurijne vet , e Virginijne ; giξξe kjè ξane spirtit. Elumeja Virginè kjè epara mbescecuλit (possi ξξone sciume Dottore) chi bani cusct' te Virgenijsse Tineεot ndjere barcut se Amessè , ani mbè scembeltürete sajnaj, jane kjane , jane , e kane me kjane giξξe scenjte Virginate mbe ketè jete , andaj S. Kiscè e ξξeret Regenescia , e Virginauet. Endonesse pare sajnaj kjene sciume Niereε , te sijte ruejtine Virgenijne per jete , possi kjè Enochu , Melchisedechu , Iosue , S. Iλiu , Eliseu , Ieremia e S. Gion Baghessuessi , me sciume te tijere ; as già mangu nuke kjene liξune me cusctime possi kjè e Lumeja Virginè Mrij Ama e Tineεot. I.II.15 Te parete assaij kisce te sijte me tè maξ εeeλ' ruejtekescine ato scenjtè Virgina , tue mos dijtune sechisc dorè cuscti kiscte bam Virgina scenjtè , tue paam se e kisc mberrijm mbe catermbeξjete vjet , è ξξirre jascte me sciume te tjera vasceεa , per ti martuem. Ma elumeja Virginè pèrgiegi tue ξξanè , ma para me dvierre jettene sè Virgenijne vet chi permetuem kisc Tinenεot ndjiere barcut s' Amese Fort ù mrecuλuene ata scenitene Ate , tue ndiem cafsce cachia te ree , e curraj ndjere asso coheje [9] giegiune : bane cuvend' si kiscine perteja bam nde gni pune kachia te rande. Tue drasciune fòrt menijne Tineεot , me baam cundre scejtessè voλendetse tijnaj me c'prisciunè kusctimnè Virginessè : Mbè tieterèt' ane , tue vum roe nghegnimete scecuλit , se jane fort te meξaa ; mesciume urate , e gninesse lutescinè Tineεot , chi ti ndritentè chisc uξe kiscine per te mbajtunè , nde gni cafsce cachia te ree , e curraj mbescecuλit goditune. Duel jasctè prej Lteri gni εaà , tue baam εotüne me dijtune , chi ti liξine me cunorè , me gnite Cuscerine saajnaj , e gni fissi : Achia saa as Virgenjia e sajnaj te pessonte kech , as scecuλi te mossè soditente per ξuune , tue kjane fort e bucurè. Nuke mundej meu baam ndrüscej pa mos vum Cunore per se iscte ndè lijt' Plake Vasceεatè chi te gindescine pa burre , barse , e me femij , te Vritescinè ngure. Deut. 22. Nde mos kjoftè ndè vajεet gieuttune Virgenia , me gure ta mbelojne Njereεite asaj Giütet , e te dessè perse bani ξunè nd' Israelit. kesctu ende pat ghafse se Lumessè Virginè me vum Cunorè me S. Iosèfne , possi nae calleεon i S. Thom. 3. p. qu. 2. art. I.II.16 Vmbeloξne praa giξξe te Cuscerint' è se Lumessè Virgine bascke : e ata tè paret' e kiscesse , ξane atüne gni prutekè ndore te ξξaate ( possi jau kisc urξenuem εotüne) atij chiti luλeεognèndore , te kisc per te kjanè si ξandere sctraεetarij sè Lumessè Virginè Mrij , e ta mbaj giaaλ me fettighete tijnaj , e te kisc cujdes sctepine , e pronete Prindet , te sijte assaj vetteme jà kiscine lanè , e fale , tue mos passunè tjetèr femij. Pergni si e mberrimi Pruteka ndorè S. Iosefit luλeεoj , possi descmojne Epifani , Hist. 78. Nicefori libro primo & 7. e Abulensi , Gersoni , Cedroni , me sciumè te tjere Dottorè tè scenjtessè kiscè. I.II.17 Kjè i S. Ioseffi gnij fissi , e gnij Tribù me te lumene Virginè ghiunit se Dauidit , leu nde Betlemt' , e sciumè Dottore ξξone se kje Virgine endè aj , e pa ndogni mpcat te baam mbe vetehe , e me ketè scenjt , vrξenoj εotühe per gojete atünè scenjtenè tè pare , chi Virgina scenjtè tè vij cunore , chi as cusc te mos kisc ndogni cujtim te kech per mbij te delirete sajnaj te pa c'muemit. Pò aj scenjti cuscerini sajnaj ta kisc cujdes Virgenijnè sajnaj tuei εane gieλene , e vescenè ; chi mirefiλi te vertetej ajo Profetij E vu εotüne per εotè sctepijsse vet , e Chieffalijne giξξe Pronevet vette ; I.II.18 Mbassi kje vum Cunora , tue ù daam e Lumeja Virgine prej kiscet , votte me te S. Ioffenè mbe sctepijte vet nde Naεareth ; [10] Tue sckuem motne giξξe nde vrate. E S. GIOSEFFI fetgohej mè duerte vet per te geλitune pa tjetèr cujdès , jamè asso se spirtit. [11] I.III Ziharichi i engiellit se lumese Virgine Mrii I.III.1 Te dasciunitè anscte gni dorè jette cki dü vette perεien basckè S. Agost. de Trin. lib. & cap. 10. Tue kjane fort vertet , se spirti , kù dò atü merfrüme. Mbassi kjè stolissune praa me sciume bucurij te spirtit , e begatij te Parijsit , aj i lum spijrt i se Lumessè Virginè , zgheξune prej Sineεot , si gni tjeter Dieλij , per gni sctepij , te giaλe , scenjtenoj sctepijne vet fort i nalti, kù kisc per te arξunè aj vettè meu baam Nierij , e meate giak te cuλuem meu üschüem per tu vertètune ajo profetij nde Dieλit vu sctepine vet. Kesctu ende si e mberrimi koha , e mbarimi i giξξe atüne Profetijve scruem persiperi , nuke desc ma me manuem giξξe achia te mire , chi napat permetuesn me bee ; Bani bee εotüne Dauidit , e nuke ka me i votte sckret Psal. 131. I.III.2 Asso kohije cuur ditta , e natta mbè tereεij jane te gnimende nde 25. dit nde Mars' , e possi ξξone sciume Dottore gni te Prende ; asso ditteje chi raane nde mpcat Adami , & Eua , te parete Printe tane : Dittese Prende Adami 930. Vjetsc duich. Dittese Prende Adami kjè dvuem Parrijssit. Dittessè Prede kiè crüchiessuem IESU Christi. Dittesse Prendè Cajni vrau te Veλaane Abelne : Dittessè Prende Melchisedeku bani sacrificie Tineεot ndè Buke , e nde venè ; e verteteja hjè , e scenjtessè Mescè : Dittesse Prende Abraami desc mè scekruem Tebijrre vet Isaakne mbe Lteer : ditessè Prende , i S. Gio : Pagheεuesi kjè preem. Dittessè Prende kjè Martirizuem scè Iaaku prej Herodit Agrippè , achia sa dittessè Prende i nalti Hüji Chieλet desc endè me derguem Engeλine Gabriel per te ξane atè te gheεuem Ziharich, [12] se Lumesse giξξe here VIRGINE MRII ndè sctepijte saj ndè Nazareth , chi dò me ξξanè mire fiλi gnimend sè lulè. I.III.3 Isctè , e Lumeja Virginè n'sceffune ndè sctepijtè vet , ndè cujtime fort te kξeλa , ξξomse per mbij ato fiale te Isaijssè. Gniè gni Virginè ka me εane &. e mundemi me besùem se ndè pèr tè prugnetitè sajnaj te maξt' , cujtonte me te maξ descijr , tue ξξanè ndè vetehe. Oh te banhesce , e degna me paam , e me scerbüem , atè Virginè kachie fattamirè : e lume kjesce me kiane kurtè munè scerbegne si gnia mae voghela scerbetore , lum' ajo vajεè , se siλessè kane mej ξξane Ama e Tineεot. Lum' aj giak ndè te siλt' kaa meu εane , e üschiüem i verteti Hüj , e me ato cujtimè fort te mira banke e lumeja Virg. urate se naltessè Hüjenij t' maξit εot. I.III.4 Nà del ketu perpara gnite vum roe fort te bucurite , per sè Engieλi Gabriel nuke giet te lumene Virginè jascte ndeper lagiet' pò mirefiλi nde sctepijte vet , me düer mbesceλe : per tè nabaam me dijtune , se cusc dò te delijretè tè εemeressè vet , e te spijrtit , fort te ruhete me dale jascte nder niereεite kessai jettè. Andaj ξξà S. Bernardi , ò tè lum'te vettemietè , è vettèmia , e lume. I.III.5 εogu i egrè , ma te sciumene here ansctè mai bucure , se aj chirittetè nder duertè Njereεet , ender pluhenite sctepijssè , ehiijtè votersè. Kesctu ende Pemettè , chi perkitenè nukè pichienè mirè : pò matè sciumenè here kalbenè. Drini , e Buena cur dalenè jasctè Brigietscit se tünè , e rjeξnè ndeper Berrakatè , Hassit , e Zadrimessè , ndò Sitniεa , e si Vardari ndeper Scupt' , e nde per Cossouet'. giξξehere ezine , e janè mate turbuλa ; tue bajtune me vetehe Plehè , e balte ; se cuur eεine s' amessè vet : kesctu femena essiλa ndjiek scetijte , tue dale spesc me sckuem mot , sciume here turbuλon te deliritè vet. Andaj mire ξξà Poeta , Nate lighate sutta , chisc tieter jemi mbijsse gni rembim. S. Bernardi ξξà Adò ò nierij ndè droet me kjanei vsdacim , druej vsdatijnè. I.III.6 E Lumeja Virgine Mrii giξξe here droj , e curraj nukè vsdatej , prasctu sctemangune , e mbesceλe nde sctepij tè vet banke urate , e vej tue cujtuem possi persiperi , giξξe ato scenjte cujtime. E me te maξ descijr tue cujtuem - Gniè Engieλi Gabriel hini ndeprate Balcue issiλi sod kete ditte duketè , nde , S. Sctepij te Lurijsè cundrueλ scenjtessè votrè , e ndè mjedistè sctèpijssè mbe ghiugne , me gnitè maξ tè prugnetè , e me gni te maξ ghaεemend ; ξξà Engieλi se Lumesse Virginè , Falemi Mrii , hijr plota , εotüne me t'üü , bekuem jεti permbij giξξe Graat , ù perεie , e Lumeja Virginè , jò per se pa Engeλine mè te sijt perditte flitkè , tue i paam per giξξe kohè : mà [13] persè , e paande fetüretè nierit : e per se ndjeu se i ξξà ka per te mbetunè me barrè andaj ξξa , si mune jete kejo pune per se burre nukè gnioh , Atehere Engieλi Gabriel εuufiλ per te plote mej caλeεuem , chisc pò veperonte εotüne ndè tan' , tue ξξanè mosdrue Mrij , perse kejò pune nuke ansctè per veperete nierit , mà per vrξenit t' naλtit εot , e per vertüte spijrtit scenjt. Kè me εanè , e mè lem gni bijr , t' siλt ke me i vum emenite IESUS , e kane me i ξξane birij Tineεot , e ka me kjanè i maξ , e εotüne ka me i ξane selijne Dauidit Atit tijnaj , e ka me εotenuèm per jettetè jetessè sctepijnè Iacobit. I.III.7 Me keto fiale ndonessè ma tepere doj Engeli m'è bam meditune te lumenè Virginè se i Birij sajnaj kisc per te kjane Reg , possi Dauidi , e per te passiune , te maξe sctepij , e opchine possi Iacobi , tue ù marre vesct per scpijrt , per te lemitè spirtit , chi ansctè Pagheεimi , e bijenia e spijrtit : Asgia mangu , dò ende me bam meditune sè keta Ss. Patriarche ka me ndjekune Birij sajnaj , ndè pessimet , e ndè pendesset , te siλate ka me hjekune mbe ketè scecuλe : Barij kjè Dauidi , Barij Iesu Chriscti. Vne jam Barij mire etc. Sana sckambij Barijuet : Mbè sanet leu Iesu Christi , endeuone possi Barij i εelscim kame votte , melüpunè Delene , chi ù dvuer tue predicuem ndeper scecuλit achia sa nukè kisctè ku puscionte krüete , e loξune , e fetghuescim mbettune prej vξet nde gni kerkim te amesciuescim possi Iacobi Gen. 29. tue ruejtune Grjnè e Labanit Vieherit vet , endeuonè per εanè prej Polemit , se jeurejet , Nder te vet erξ' , e te vete nuke descne Gio : primo Possi Iacobi prej se veλaut Esau , e Dauidi prej Saulit vjeherrit vet , e prej Absalonit birit vet primo Reg. 19. secondo Reg. 17. mbe ghasset' ende te Iacobit ndè Crüjtè Chrisctit . per se ende Iacobi fjet , nder kambetè scalessè Gen. 28. scembeltüra , e Crüjse Chrisctit. I.III.8 Si mune jetè kejò pune , ξξa Virgina , perse burre nuke gnioh : Engieλi perti hjekune giξξe sa tenderdüm , i ξξà : Gniè Elisabetta cuscerina jotte , tue kjane Plake , e barkξξarè , tasc pò eεen i giascti muej se ansctè me barrè. Prasctu ai εot chi bani membettune barse gni Plakè , scterpè : Nukè ka me i kianè fesctijr me bam ènde tüü vajεe Virginè me mbettunè mè barre , tue kjanè mrecuλè gniàni , etjereri : Tue ndiem è Lumrja Virginè se Cuscti baam Tineεot nuke pò c'priscèj , pò mà fort pò forzonej : Tue kjane reξ mjessenatessè , prugni fachienè vet ndjere mb' ξee , e me te düü duer pjekunè ξξà ato fjale , te gni t' maξè t' peruuti tue ξξanè . Gniè scerbetoreja e Tineεot , ù banftè mue si fjala jotte. Tue dijtunè mirefiλi se vertet ansctè atà chi caλeεoj vette Virgineja Mrij S. Bernardit. [14] Duhete me ξξanè se Hüji mundetè già cafscè me baam , chi na te reffüjme senuke mundemi mè e schüretuem. Gni heri , e gni frümeje si pat Virgina ξξane keto fjale te mrecuλuescimit' e Miscenuem ù veperue , e Hüji ù baa nierij , tue marrè misc ndè krahenuertè kessaj Virginè fort se delire Mrij , tue kjane mbettune Ama e Tineεot ; Gabrieli tue paam se mberrini birij Tineε. per mbaarre ma nukè fòli Virginesè Mrij. I.III.9 Küüj ansctè guri tessiλe Danieli 2. pa sè ù rrueεue Malit pà mossè prekunè dorè Nierij. Guri ani kjè Chriscti Tue dermuem Regenijte ξeut. Dermoj dittetse menijsse vet Regenijte . erξa me scttijm spattenè , Egiξξe ghiuun' umbeleξtè &. Kejo anscte Pruteka , e Aaronit essiλa per vertütè tineεot luleεoj , e chitti jascte Peme. Num. 17. kü ansctè Pascniku , i Gedeonit , lagunè voessejet sè Chieλet nde mjediste Lamessè ξξaate. Kejò anscte Dera prej se dali chi pà Eεechieli , essiλa curraj nukè ù cel kujnaj. Per ketan' Mojsessi lutej per te cpejtè Tineεot , ò εot dergoe gnihere , kan' kee mederguem Exod. 4. Küj anscte per te siλt' Isaia 41. lutej Voëssono ò Chiel persiperi , e Renscit scijofte i derejti. Ketij εoti ξξoj Dauidi Salm. 143. Vngi Chieλte , e sdrippe. Achia saa Patriarchete achia mije vjet perpara , kjene achia fort ndeεunè , per te arξunite Chrisctit : me sa mate maξ te' nzette , duhej neve me mbajtune nderscim te kjanete tijnaj te vertètè , nde te scecruemitè scènitessè Mescè. I.III.10 Ndonessè spijrti nuke del veperejet se t' lemit nde Nierit : pò mbas catterξjete ditsc' , si te jete godittune Embrioni , nde barkte s' Amesse , crijohete prej Sineεot Spijrti , e i n'gittetè : Asgia mangu Ati , e Ama , kjuhene te vèrtete Prind t' assaj creatüre , nde per te ngittunitè chi anscte Next >