Δ Ι ΑΤ Ρ Ι Β Ηπερί τϊ|ς παρ’ Άλβανοΐς 3.ντωνυμ.ίας του τρίτου προσώπου κατά τήν διάλεκτον τών έν Έλλάδι Αλβανών, (λώλιστα την των * ΥδραίωνΪ ΠΟΠΑΝΑΓΙΠΤΟΥ Δ. ΚΟΥΓΠΤΠΡΗ.(Έλήφθη εχ της εν Ά&ήναις ίχδιδομενης ΈφημερίΒος των Φ ι λ ο μ α θ ώ (έτος χς*'- περίοδος 6 \) άρι(λ 23 χαί 24 του μηνί>ς Μαρτίου 48Τ9.)§ 1. Τρία εστί τά εξεταστέα τής αντωνυμίας τα ύτη ς, χ\χΛΙϋκ^^ ή σλ>?ζαζις καί ή παραγωγέ* 'ΛΜαηχίι.Α '· κλεβες.*β.ί2ψ·ιχή.ΑατίΥΐχίμ' Εν ε χ <5?*·δνομ· ελλείπει γεν* καί δοτ· ο ίο υ .ο ί5αί, δΐΜ% 1 » αιτ· ε 9«·μ.1ν56Π λ η 0 ν ν ι; ί κ ό ζ .όνομ* έλλείπειγεν. καί δοτ. ο ύ α ψ ώ ν , σφέσεα ίτ . 19 ά νΐν» σφ δ,ς σ φ έ αδ α ι, δίΜ56Τνίς αντωνυμίας ταύτηςή ονομαστική ενική καί πληθυντική έλλείπουσίϊ ώς καί έν τγ; έλληνικν» καί λατινική, ή δέ αιτιατική του ένικου καί πληθυντικού Ιστι διττή· *Ω; δ1 £ν τνί έλληνικτ, γλώσση ταυτίζεται ή γενικί καί δοτική του δυΐκου αριθμού απάντων τών πτωτικών, έν δέ τνί λατινική ή γενική καί δοτική του ένικου τών της πρώτης (εις α θηλυκών) καί πέμπτης κλίσεως πτωτικών, καί ή δοτική καί αφαιρετική του πληθυντικού άοιθμου απάντων τών πτωτικών καί του ένικου τών τής Δευτέρας, ουτω καί τής αλβανικής γλώσσης ταυτίζεται ή γενική καί δοτική £ν τε τω ένικώ καί πληθυντικω εφ’ απάντων τών πτωτικών οθεν καί έπί τών αντωνυμιών, Δυϊκ4; δ’ άριθμύς ου£ υπάρξει Ιν τ$ί αλβανική γλώσσ^ ώς ουδ’ ένττ) λατινική Ουδεμία δέ τών αλβανικών τούτων αντωνυμιών δασύνεται ούτε δίγαμμα δέ/εταιούτε σύμφωνον ληκτικόν, άλλ* είσί Ψιλά Φωνήεντα._____» \ 2 2 ύ ν τ α ξ ε ς .§ 2 . Πραγματευόμενο; περί των αντωνυμιών του τρίτου προσώπου, οί,ε, ού, ί, ά, διέλαβον καί περί έτέρας τή τριτοπροσώπω ού όμοφωνούσης αυτοπαθούς αντωνυμίας κ α τ’ αιτιατικήν, δευτέρου μέν προσώπου δτε ε π ιτάσσεται ή παρεντίθεται έν τη προστακτική, παντός δέ προσώπου, γένους καί αριθμού, ότε προτάσσεται του μέσου καί παθητικού αορίστου τών άλλων έγκλίσεων. Καί διέλαβον περί αυτής, Γνα διακρίνηται από της τρι- τοπροσώπου, πρός ήν πολλάκις συγχέεται υπό των άδαημόνων. Εντεύθεν παρενείρω τινά καί περί της τών ένεργητικών ρημάτων τροπής εις μέσα εν τή προστακτική καί £ν τώ μέσω καί παθητικω άορίστω τής οριστικής, υποτακτικής καί ευκτικής έγκλίσεως.§ 3. Τριττή εστιν ή χρήσις τών αντωνυμιών τούτων, αύζοπαάής, *>τα- γαΛηχζιχη καί προεζα^η-ε.Ιζιχή. Καί έν χρήσει αυτοπαθούς μέν ή συνθέτου αντωνυμίας έστίν έκαστη (πλήν τής ά μόνης μή ούσης αυτοπαθούς, οτε άναφέρεται εις τό υποκείμενον τού λίγου, έπαναληπτική δέ, δτε κατ επανάληψιν άναφέρεται εις τό προηγούμενον ουσιαστικόν, άναπαριστώσα αυτό εν τί5 μνήμη, καί προεξαγγελτική, δτε άναφέρεται εις τό επόμενον κ τι ύΐθύς ρηθησόμενον είτε εξυπακουόμενον. Συμφωνούσιν άρα αί άλβανικαί άν- τωνυμίαι αυται κατά μέν την πρώτην χρήσιν πρός τάς έλληνικάς παρά τοις •ΑττικοΓς καί τάς λατινικάς αύτοπαθεϊς άντωνυμίας τού τρίτου προσώπου, κατά δέ την δευτέραν πρός τήν επαναληπτικήν παρ’ Όμήρω χρήσιν τώναυτών ελληνικών άντωνυμιών, έγκλιτικώς έκφερομένων, ή πρός τήν παράτοις πεζογράφοις άνευ άντιδιαστολής έπαναληπτικήν αντωνυμίαν, καί κατάτήν τρίτην πρός τάς άνευ έμφάσεως δεικτιχάς, δτε προιξαγγέλλουσι τό επόμενον. Αί δύο τελευταίαι χρήσεις άπαντώνται καί είς τό ελληνικόν άρ-Ορον, ούτινος ή άρχαιοτάτη χρήσίς έστιν ή άνζωγνμιχι), καθ’ ήν σχεδόνπάντοτε άπαντά παρ’ Όμήρω τό άρθρον· Άποτελούαι δ ’ άμφότεραι μίανκυρίως χρήσιν ΰποδιαιρεθείσαν κατά τήν πρός τό ήγονμετογ ή ίπόμεχοΥ αναφοράν εις έπαγαΛηπζιχ}\γ καί προεζα)*γε.Ιζιχηγ σαφήνειας χάριν. Ευρίσκονταιδέ κατά μέν τήν πρώτην χρήσιν ώς αυτοπαθείς αί άντωνυμίαι αδται σπα-νιώτερον καί έν τή αλβανική, συχνύτερον δμως ή παρ’ ’Αττικοίς, ώς δέ ε -παναληπτικαί άπαντώνται συχνότατα παρ’ Άλβανοίς ώς καί παρ’ Όμήρφαί τριτοπρόσωποι έγκλιτικώς. Άντιστοιχούσιν άρα αί άλβανικαί τού τρίτου προσώπου άντωνυμίαι κατά μέν τήν αττικήν καί τήν όμηρικήν χρήσινείς τάς αρχαίας έλληνικάς καί λατινικάς, κατά δέ την τών νιωτέρων γλωσσών, οίον τής καθωμιλημένης έλληνικής καί τής γαλλικής, είς τό άρθρον.§ 4 . Καί αί μέν αίτιατικαί έ, { καί ά έπέχουσι τόπον άμεσον ή προσεχούς άντικειμένου τών ρημάτων, αί δε γενιχαί καί δοτικαί οί καί ού έπέχουσι τόπον ΙμμΙσον ή πόρρω άντικειμένου. Κ αί οσάκις μέν τό άμεσοντών ρηγάτων άντιχείμενον έκφέρεται μόνον, ήτοι άνευ τού έμμεσου, τίθετα ι ί /, ί ί ι, καί τίθεται μόνη, ώς καί ή οί ή ή ον, οσάκις τό πόρρω ά ντι- κείμενον έκφέρεται μόνον, ήτοι άνευ τού προσεχούς. Όσάκις δέ τ ό τ ε άμεσον καί τό έμμεσον συνεκφέρονται, τότε έπΐ μέν τοΟ πόρρω τίθεται καί πάλιν ή οι ή ή οι;, έπί δέ του προσεχούς μόνον ή ά αντί της ί ή I, ούδέ- ποτε δέ αυται μ ετά της οί ή ού.§ δ . *Απασαι δέ αί άντωνυμίαι αυται επί μέν οριστικής, υποτακτικής καί ευκτικής προχάσσοΓχαι τών ρημάτων, έπί δέ της προστακτικής έν μέν τώ ένικώ ίπιχάσσογχαι, Ιν δέ τώ πληθυντικω .ταρχγχΙΟχγχαι μεταξύ της ρίζης τού ρήματος καί της καταλήξεω; εύφωνίας χάριν. Πρός δέ τό ουσιαστικήν, εις 8 έκαστη άναφέρεται, συμφωνεί μέν αεί κατ* άριθ^ώγ καί πτω - σ ιγ είχε γράφεται τούτο είτε νοείται, καί είτε προτάσσεται είτ* ευθύς £- πιφέρεται. Κατά δέ τό γ ίγ ο ς ούδεμία συμφωνίας ανάγκη* διότι ούίεμία αυτών διακρίνει γένος έν τ55 κλίσει ί , όπερ ταύτόν, έκαστη αυτών άντο- νομάζει παντός γένους ουσιαστικόν, αυτή αμετάβλητος μένουσα. Τούτων δέ καθόλου προταχθέντων, μεταβαίνω εις τήν καθ’ έκαστα χρήσιν αυτών.§ 6. *Η αλβανική οί γενική καί δοτική ένική καί τών τριών γενών, άνα- φερομένη συνήθως εις πρόσωπον, σπανιώτερον δέ εις πράγμα, ως μέν δοτική, όπερ συνηθέστατον, αντιστοιχεί ταίς οί, οί, δϋ)ΐ, ανχω, αυτή, 01, ίρ δ ί καί τον, της έν τνί καθωμιλημένη αντί τώ, χή καί τή γαλλική 1αί· €Ως δέ γενικά, όπερ σπανιώτατον, ταίς ου, ου, $111, αύχοΰ, ανχής, β]α$, ίρ3Ϊα$ καί τον, τής έν ττί συνηθεία.Ο α ρ α δ β £ γ μ . α τ α . («)ά. αυτοπαθούς χρήσεως. Διονύσιο] βού τβ-1)ίλ]ατβ τ ’ οί άίκ]νθ μν]έ- κΟρατβ με Οβγγίλ τβ-τσςέλτουρθ, ψε ού τρόμπε] 1>ρίσκιβετ=Διονύσιος τα ; θυγατέρας κατέστησε περικαίειν οί τόν πώγωνα διαπύρω άνθρακι, διδιώς(α) Πρός ορθήν καί ακριβή άνάγνωσιν τού αλβανικού λόγου, ύποσημειώ νυν ένταύθα βραχέα τινά περί τής απαγγελίας τού αλβανικού αλφαβήτου, όπερ σύγκειται έξ έλληνικών λατινικών καί συμβολικών γραμμάτων.Καί τά μέν έλληνικά γράμματα πάντα καί αί συλλαβαί καί αί δίφθογγοι αυτών προφέρονται άπαραλλάκτως ώς καί παρ* *Ελλησι, τά δέ λοιπά ώς έξής.Β καί <1 προφέρονται ώς τά λατινικά, ίταλικά, γαλλικά 1) καί (1. β καί Ιΐ προφ. ώς τά λατινικά καί γερμανικά β καί Η.] μετά τών α, ο, ου, β καί έν τέλει λέξεως προφέρεται ώς τό λατινικόν καί γερμανικόν ] ή ώς τά γΐά, γΐό, γΐό, γΐού. β] μετά τών α , ο, ου προφ. μαλακώτερον τού λατινικούτά ξ υ ρ ά φ ια = ϋ ίο π γ δ ία δ ί η δ ί ί ΐ ι ι ί ί , υ ί ΠΙίαο ΙαΓ&αιη 5 ϋ ζ ί κ ϊ ϋ Γ β Γ β π Ι ο α η ά οη ϋ ο α Λ ο η ο , π ί Θ ΐ ι ι β η δ ε υ Ι ί Γ Ο δ Ι ο η δ ο π ο δ . — βομάρυ οί λούτε3 κ ά λυτ, τ* οί λεσόν 1 > ά ρ θ Υ β = ό δνος έδεϊτο του ίπ π ο υ κουφίσαι οΐ τό φορ- -τίον= α δίη υδ ο η ιη ιιη Γ 0§α1> αΙ, α ΐ δίΒί ο η υ δ Ι β Υ β Γ ο ί . —τά ττ α πορ- σίτι τ* οί <Ιβρ£0^0Υβ (^«λβνβ==ό πατήρ έ/,έλευσε πέμψαι οΐ τόν π α ί δ α = ρ α ί β Γ ]αδδί1, υ ί 5 ί Ι> ί ΠΗιιιη ΓηίΙΙαηΙ. —θότβσε οί άούτέενο ^βντορο, σα π ά = δ ο κ « ίν οί λέγει δναο, & ε ΐδ ε = (1 ίσ ίΐ 3 χ Β ι δοηιηίιιη* ν ίθ θ Π , ηΐΐαβ νκίβΓ αΙ.— Οά σε οί ερθ έ ί)ιλ]α, ε <1θ τ ’ οί βιν £δέ ά )ά ίυ = :ε ΐπ ε ν δτι ήλθεν οί ή θυγάττιρ, έλθείν δέ οί έμελλε καί 6 υιός.β '. εχαγαΛητζζιχήο. ΝοκΟ μουντ τβ ρούσε,Ι, £δέ ντ* οί ίσςνβ £δε (Ιουαρ ^ β ζ έ τ £δέ κ έ μ Ι)0 = ο ύ καταβαίη ούδ* ει οί χειρές τε εείκοοι και πό- 5ες εΐεν (*θδ. Μ, 78 ).— σςούμβ σπα π οί ρ θ γ έ θ = π ο λ υ ς δέ οί δλβος δπνι- δεί (Θεοκρ. 1 7 , 7 5 )·— μως οί 1)^ ζ]β βχρτουρβ (1}»λυτ ντβ μ ά λ ] θ = μ ή τ ί οί κρεμάμενον τω π α ιδί έμπέσ/ι ('Ωροδ. 1, 3 4 ). — έ ντβ κραΗβροϋαρ οί πσςερβτίν ζβμβρα £-φόρτβ (κατά τό λατινικόν ία ς ίιβ οί ρββΙΟΓβ £ β ΐη ίΙ ν α ΐίά α ια ΟΟΓ: άλλως ε ντβ ζβμβρβ οί πσςερβτίν σςπίρτυ ί-φ ό ρ τβ )= £ ν δέ τέ οί κραδίνι στένει άλκιμον ίτο ο ( Ί λ . Τ, 1 6 9 ).— ρή έ Ιηφαρδίς, ψε οί ^άπβνβ σςούμβ μ π β σ ;κ ίμ = ή σ α ι ό>ειδ(ζων, ο τι οί μάλα πολλά διδουόιν (’Ιλ. Β, 2 5 5 ).— τσςβ οί πούθι 2λ3ο ύ ν ^ τ ο = ν ί οί γούνκτ* ε/.υσσε (Ί λ . Θ, 3 7 1 )· — ε οί Λ β λ ]κ ίρ τι κβτοΰ τβ μ.πέτετΟ ! = κ α ί οί άδοι αυτόθι μιμνειν! (*θδ. Ζ, 2 4 5 ).— έ πούθι <Ιοϋαρ τβ -* έκ ε, τριμβορετάρε, τσςβ οί βράνβ σςούμβ <1]ελμ=καί κύσε χείρας δείνας, άνδροφόνους, αΐ οί πολέας κτάνον υΐας (’ΐλ . Ω, 4 7 8 ).— πο ν(1θν]έ κ αΐΐ’ άτά «χέρα νβ^* οί βαργάρι μόρτ^εν* ε-ζεζε (ά λ λως, β ά έκ β λ ^ν’ ε-λύββ, λυγρόν θάνατον, αββιΊζαΐη η ιθ Γ ΐβ ιιι)= ά λ λ ά οί ουτις των γ ε τ ό τ 1 άρχετε λυγρόν όλεθρον (*Ι>. Ζ, 1 6 ).— £ οί (ίσςτβ) σςούμβ μπβσςκίμ ί-είάσςουρ* ά σ ά |= κ α ί οί πολύ φ ίλτατος αύτ*5 (*Ιλ. Ζ, 9 1 ). — τσςβ οί δα Φοίβο* ’Α π ό λ λ ω ν υ = τή ν οί πόρε Φοίβος Α π ό λλω ν (Ί λ . Α, 7 9 ).— £ σήτ* οί §λήσνβ με ζ]αομ θριτθσόρ=δσοε δέ οί πυρί λαμπεχόωντιο προφ. ώς τό γαλλικόν ο ιη ιιβ ΐ, ιιτ ε τονίζεται είτε μνί* ό τόνος δεν μεταβάλλει τήν προφοράν, κ] μ ετά των α, ο, ου προφ. ώς τά ελλν,ν. κ^ά, κΐό, κιού. χ μετά του ι καί ε προφ. τραχύτερον του έλλ. κ, ώς τό γερμανικόν Ι<· λ3 μετά των α, ο, ου, ε ώς τά έλλ. λτά, λΐό, λΐού, λΐέ.X μετά του ι, */), υ καί των όμοφθόγγων προφ. τραχύτερον του έλλ. λ. ν] μετά των α, ε, ο, ου ώς τά ελλ. νιά, ν}έ, νιό, ν^ού.V μετά του ι, η, υ καί των όμοφθόγγων προφ. τρα/ύτερον του ελλ. ν. ρ ποοφ. τραχύτερον του έλλ. ο.σς προφ. ώς τό γα λλ, εΐΐ, τό γερμαν. δοΐι καί τό αγγλικόν δΒ. τσς προφ. τραχύτερον του έλλ. τσ. ί τ ζ .είκτην (Μλ. Λ, ΙΟΙ)*— : οί πούαφ 4]ελα τΟ-1)ούκουρ=τε'χεν δέ οί αγλαά τέκνα (’θ δ . Λ, 2 8 8 ).— δέντΟρ μονντ τ ’ οί γεσς* ε (Ιο το νίΐέρν^ (Ιρι] *'/! >Ορέστνβ=γαμβρδς κέν οί έοις* τίσει δέ σε ίσον Όρέστ^ (*Ιλ. 1 ,2 8 4 ) .— οί άού^ε] σε τάνΟ (1) τΟ-βάρτουρΟ ντ’ αΐρΟ ε λαν Δία, έ έ λεΐεν θ ή ε λ ν = ίδόκεέ οί τόν πατέρα ίν τω ήέρι μετέωρον έόντα λούσθαι μέν υπό τον Διός, χρίεσθαι δέ ύπό τού ήλιου ('Ηροδ. 3, 124).γ '. χρ ο ίζα γγεΛ η χη ς. Όριστικής άπλοι χρόνοι. ’βνεστώς. Οι ^ π μ ί- κουτ, πΟρ τ ’ οί 1)0^ τβ -μ ίρ θ = το υ δίδω του φίλου διά νά του κάμω καλόν. — οί θομ βά]ζοσβ, πο κίο σ-οί θότο σ -ϋ μ μ € σ θ= τη ; λέγω τής κόρης, άλλ’ αύτη δέν της λέγει της μητρός της. — οί <1θρ"δν] (1]άλυτ, έ ντ’ οί άρτΘ μ ιρ € = το υ στέλλω του παιδιού, καί άν τον έλθτ) καλά.Παρατατικός, οί ]άμν]ε (Ι]*λυτ, πο ά] σ-ο« ] ιπ ]ά τ τ υ τ = τ ο υ έδιδες του παιδιού, άλλ’ αυτός δέν του έδιδε τον πατρός του. — οί Οό]ε τάτ- τβσο, πο ά] σ-οί Οο] βα3ζβσβ=τον έλεγες του πατρός, άλλ’ αυτός δέν της ίλεγε της κόρης.— οί <Ιθρβόν]ε μίκουτ, πο σ·οί πβλ3*κέν=τού έστελνες του φίλου, άλλα δέ του ήρεσχε.’Αόριστος. οί δά, πο άτα σ-οί δ ά νθ = το ν έδωκεν, άλλ* αυτοί δέν τον έδωκαν (2). — οι Οα, πό άτα σ-οί θά νθ= το ν εΐπεν, άλλ’ αυτοί δέν τον είπαν. — οί (Ιβρφο], πό ατά σ-οί (1θρ£ονανβ=τον έστειλεν, άλλ’ αντοι δεν τού έστειλαν.Σύνθετοι χρόνοι. Παρακείμενος, οί καμ θ έν β = το ύ έχω είπει.Ύπερσυντελικός, οί κέ]β Οόνβ=τον είχον είπει.Μέλλων ά. (Ιο οί Ο εμ=θά τού είπω. (Ιο τ ’ οί 0 ε μ = 0 έ νά τον είπω.Μέλλων β '. (Ιο οί θ έ]β = θ ά του έλεγα. (Ιο τ* οί θέ3Ο=0έ νά του ελεγα.ΛΙέλλων ά τετελεσμένος, άο οί ^εμ 0ένθ= 9 ά τον έχω είπει. (Ιο τ* οί £εμ θ ίν β = 0 έ νά τού έχω είπει.Μέλλων β'τετελεσμένος, άο οί /έίσςβ θβν€=0έ νά τού είχον είπει. (Ιο τ ' οί ί ^ β 0ένΟ =θέ νά τον είχαν είπει.Υποτακτικής ένεστώς. τ* οί £εμ μθρή ;= ν ά τον έχω πάθος; τ ’ οί Οεμ κσςιφ ; = ν ά ^ή. είπω λόγον; τ* οί (Ι:μ ; νά τού οφείλω τ ι ;Παρατατικός, τ* οί 3άμν]ετ=νά τον έδιδες, τ* οί Οέ]ε=νά τη ; έλεγες, τ ’ οί (1βρ£0ν3ε=νά τού έστελνες. 1 2(1) *II αιτιατική ενική αυτή κτητικώ; μεν και ώρισμενως λέγιται επί τουτρίτου προσώπου τάνθ=ρε(ΓθΐΗ δαατη, επί τού δευτέρου το-τάττο=ρ*ΐΓοηι Ιυιιτη, επί οέ του πρώτου τάττθνο=ραΐΓθΐη ηιοιιπν άορίστως δέ καί επί των τριών προσώπων λέγεται τα ττο , οίον σ-κχμ, σ-κε, σ-κα τάττο= ούκ έχω, ούκ έχεις, ούκ έχει πατέρα.(2) Συντομίας χάριν παοαλείπεται εού λοιπού τδ ουσιαστικόν, δπερ προεξαγ-γελλει έχάστοτε ή αντωνυμία· διότι αυτή ουδόλως τροποποιείται εκ τού γένους τού ουσιαστικού, οίονδήποτ* αν η τούτο.>Α<$ριστος. ντ’ οί $ έ9τ 6= ί ά ν -του ίώσνι. ντ* ο: 0<5ρτο=£άν τού είπν;. ντ’ οί θεοβ<59τ6=ιίάν τής στείλτρ.Ευτικής αόριστος. τ* οί $βτ6*€σςβ=:ει οί ίοίην. τ ’ οί θ β τβ * ισ ς£ = εί οί ειποις. τ* οί <1θρ8οτβ*^=£ΐ οι πέμψηεν.ΣΜ ΐ|· Συντομίας χάριν παραλείπονται οί σύνθετοι της υποτακτικής καί *ύ- κτικής χρόνοι ώς χαί τών *?χι παρατεθέντων τά λοιπά πρόσωπα. Ό δε «ν απόλυτα) χρήσει ενεστώς τής ευκτικής φέρεται ενταύθα ώς αόριστος της ύποτακτι- κής κατά την έςηρτημίνην υποθετικήν αυτού χρήσιν. Ω σαύτως δε καί οί άλλοι τής υποτακτικής καί ευκτικής χρόνοι φέρονται ενταύθα μετά τών υποθετικών μορίων, όπως εύχρηστουσιν «ν τοΓς ύποθετικοΓς λόγοις.§ 7 . *Η παντού γένους αλβανική αιτιατική £ τού ενικού άναφερομένη είς πρόσωπον ή πράγμα αντιστοιχεί πρός τάς Ε, ε, 56 : αύτόγ, α&ιήγ, αυτό* 6ΐιΓη, βαηι, ί ΐ : ίρδίπη, ίρ53Πΐ, ίρ δ ίιη ι: μ£γ} υΙυ ' τ6υ } ζ ή γ , τ ό ΐ ν τ $ συνήθεια καί τάς γαλλικάς 1β, 1β.Π αραδείγματα.ά. αύζοχαΰους χοήσεως. Όέ(Ιι]α ού-πβρ^έκ^ σε, ντ* ί <1ο {£]β ΛαΓκα, β ] κ α λ ^ ς τ* * κβρκόν]β=Δέ£ης άπεκρίνατο ότι, εΓ τ ι £ Λαίκας βούλεται, εκείνον ζητεΓν £ χρ ή = Ο β (Ια Γβδροηάίί, δί ς α ίά 5β Ι,αβοα ν β ΐίΐ, Π ΐιπη 56 <|υββΓ6Γβ 0ρ0Γΐ6Γ6. — β] μβ Βεσό], τ ’ £ λασςόν]β=£κεινός με ά - φειναί £ £πεισεν=Π1β ΓΠΐΙΐί ρβΓδίιαδίΙ, η ΐ 5 6 (ΙΐιηίΐΙΟΓβιη. — Πολέμαρχου ί Κέφαλυτ ούρίβρό] τ6 βραπβτόν (Ι]άλυ τβ να πορσίν τ £ πρέ- σβμ (Πολέμαρχου^, ν]εο τβ βιν)=Π ολέμαρχος ο Κεοάλου ίκέλευσε ίρ α - μόντα τόν παΐ$α περιμεΐναί £ κελεύσαι (Π λάτ. π ο λ ιτ. 1 , 1 )= Ρ θ 1 β ΐη α Γ - οΙιιΐ5 Οβρίιαίί ίϊΗιΐδ ]ιΐ5δίΙ ριιβΓίιπι ο ιπ τ β η ίε ιη ηο$ δίδΙοΓβ 5β ]υ1)βΓβ.β ') όχαγαΛηχζιχης. *Ας ]ίμμα £ κ λ ^ ] τ ι τβ-οέσςουρβ τβ-βάίκουρβ, ας ^ τ τ υ , τσς* £ λ έ ^ τ ιμ = ο ύ ίέ £ μήτκρ κλαυσε περιστείλασα, πατήρ θ’, οΓ μ τ γ τεκόμεσθα ( Ό ί . Π, 2 9 2 ). — έ$έ £ άο ί-μέντσςιμυ Δ (α = φ ιλ ε ΐ ί £ £ μητίετα Ζεύς (*1λ. Β, 1 9 7 ). — ψε £ σςπβτοΟαμ με <Γ]άλ* έ ίέ με £ ο ο ύ α = ουνεκά οιυ συν π α ιίί περισχόμεθ* ή ίέ γυναικί (Ό δ . I, 1 9 9 ). — πβρ τ* £ ντζίιρμβ κα βε'νάυ γί>6 ((1έρκουνθ)=ώς άν μ ι γ (τόν ύν) εξέλωμεν έκ τής χώρης (*Ηρο£. 1 , 3 6 ). — ψε £ πβ ρλβπίτι (1ε σ β π ά τ α = π ε ρ ί γάρ ρά £ χ α λ κός ίλεψεν (Ίλ . Α, 2 3 6 ). — £ μως £ β ρ η τ = κ α ί £ κατακτείνειε (*1λ. Ω, 5 8 6 ).— ασςτου θάνβ ατά, τσς> £ πάνβ ντβ λου9τ β = ώ ς 9«αιν, οι ^α γ Γίοντο πονεύμενον (*Ιλ. Δ, 3 7 4 ). — ^ τ τ υ £ (Ιβρβύ] ]άσςτο, σε τρέμπε^ μως οί β (Ιεις= πα τή ρ υ ι υ έξέπεμψεν όρρωίών θανειν (Ευριπ. *£κ. 7 5 1 ). — π ί - τσςβ £ . . . ντζοϋα ρ= £πεί υ ιυ . . . εζελε (Πιν£. Ό λυμ π. λ / , 4 0 ), — μίρ*£ ν]ό!ΐου=εύ υ ιυ Εγνωκεν (Πιν£. Πυθ. Δ', 5 10). — πο τθ γσ ςίΐιβ τ9 £ λέ- ] τι ίίμμα*=σκότιον δί £ γείνατο μήτ/,ρ (7λ. Ζ, 2 4 ). — τ* αρματύσν^βούάορό £ (καί ούδερό)£)=0(ορ·7ϊζαί £ κέλευε (Ίλ· Β7, 11)· β— βθζόνε3 ν]ιο9ί, ντ' £ σ ς ο ιχ = ο ύ ίέ κέ τις μ ι γ γηθησειεν ίίώ ν (Ό $ . Μ, 8 7 ). — ι £ δά Φαί$ιυ.υ τρίμυ, Σιίονίοβετ μ π ρ έτυ = π ό ρ εν δε £ Φαίάιαος ηοως, Σ ιίο - νίων βασιλεύς ( ’Ο Ϊ. Ο, 11 7 ) . — έ £]ά?μυ / Ιι«·γγο?, έίέ εσςτορατο 3εϋ <ρσςέΙΐου=καί £ πυρη κατέάαψε, καί όστέα γαία κεκεύθει (Κοίντ. Σμυρν. Λ7, 2 ). — έ άχερα πο ε σ ς λ ίίι φουκία Ί<ρικλειώτε (ίη λ . 1·φ6?~τ β ) — καί τότε $η /α κ ελυσε βίη Ίφικληείη (’0<ϊ. Λ, 2 9 6 )· — με άζσς ουν’ £ ~βρ£λ]άς λεσςβτόρ=άρνειω μι>· £γωγε είσκω π/ίγεσιμάλλω (Μλ. Γ, 19 7 ). — μό πΟρπάρα κα τ ’ £ ζόρ’ έ ίε πλεκερία ντβ σςτθπί τένβ, ντ1 * Α ρ κ = π ρ ίν «ο* και γήρας έπεισιν ήμετέρο» ενί οίκω, εν *Αργεί (Ίλ . Α, 29). — ψε μως κ ι ντβρ μεντ τ ’ έ κάβν^σς, πο τσς’ ίσςτ’ έ πανάβλίεμε κα κ ^ υ τ έ τ υ ; = η γάρ νοείς Οάπτειν σφ’ απόρρητον π ό λ ε ι; (Σο<ρ. Ά ν τ ιγ . 4 4 ).γ '. χροεζαγγε.ίζιχΓις. ^Οριστικής άπλοι χρόνοι.Έ νεστ. έ λβ τ* £ μ ά ρ β σ ς = τό ν ά^ίνω νά τόν πάρ/;ς.» / μαρ, Ψε * (1οΰα=τη* παίρνω, ίιό τ ι την θέλω.» ί σςοσς, πβρ τ ' ί κ α ιρ ό ν ^ = τ ό κοκκινίζω £ιά νά το καθαρίσγ.Ώ αρατ. £ λέρβ τ ’ / μ ά ρ ν3 ε= τό ν άφινα νά τόν επερνε;.» £ μόρο, ψε έ (Ιό30= τ τ ,ν έπαιρνα, οιότι την ήθελα.» £ σςόσςν^, πορ τ ’ £ κ α ιρ ό ν= τό «κοσκίνιζα διά νά τό εκαθαίρίζε.Άόρισ. ί λάσ;0, / ρ.όρε $ = τ ό ν άφήκα, τόν πήρες ;» £ (κόρα, ψε £ π ά σ ς β = τ η ν πήρα, άιότι την εϊ£α.» £ σςόσςα, πο σ-£ κ α ιρ ό ^ = τό «κοσκίνισα, άλλα ίέν τό έκαθαίρισε.Σύνθετοι χρόνοι. Παρακείμενος* £ καμ μ ά ρ β = τ ό £χω πάρει. *Γπερσυντελικός. £ κίσςβ λ ό ν β = τ ό είχον άφησει.Μέλλων ά. (Ιο ί ά ε μ = θ ά τόν θέλω. (Ιο τ ’ £ ά ζ μ = θ έ νά τόν θέλω. Μέλ. β \ άο £ I)λβρΟ =θά τό ήγόοαζον. (Ιο τ* £ 1)λέρε=0έ νά το ήγόραζον. Μέλλων ά τε τε λ . (Ιο £ £εμ σ;όσςουρθ=θά τ4 εχω κοσκινισμένον. (Ιο τ ’ £ κιμ. σ;όσςουρθ=θέ νά το εχω κοσκινισμένον.Μέλλων β7 τετελ. άο £ κ£]β γ γ ρ ο ν β = θ ά τό είχον οάγει. άο τ ’ £ κ(σςο γ γ ρ έ ν β = θ έ νο^ τό εϊχον φάγει.'Γποτακτικτ,ς ενεστώς. τ ’ £ κεμ, ε 3 α π = ά ν τό εχω , τό £ί5ω· τ* £ (Ιεμ, £ Β β ν]= ά ν τό θέλω, τό κάνω, τ ’ £ θεμ, £ § έ ς ε ν ο = ά ν τό είπω, τό ακούουν.Παρατ. τ ’ £ ^έ]β, £ 3 α π θ = α ν τό εϊχα, τό ε ίιία . τ ’ £ (Ιέ]β, ί μ ά ρ β = άν την ήθελα, την έπαιρνα, τ ’ / Οέ]β, £ ύ^νθζτααν τό ελεγσ, τό εκαμναν.’Αόρ. ν τ’ £ Οόφσςα, (Ιο τ ’ £ 1)βν3=έάν τό είπω, θό νά τό κάμω, ν τ’ £ άάφσςα, άο έ μ α ρ = έ ά ν τίιν Οελησω, θά την πάρω. ντ> £ πάφσςα, (Ιο τ ’ έ Υ3ο χ = έ ά ν τόν ίίω , Οέ νά τόν γνωρίσω.Εύκτ. άόρ. τ β ί ράΗβ^εσςβ, νέκ’ £ ίκ θ ν ]6 = ε ί μαστιγώσαιμι αυτόν, ούκ άν άπέφυγον αυτόν· τ ’ £ άάτβ^εσςο, £ ^ ε 3 β = ε ί στέρςαιμι αυτήν, εΐ/ον άν αυτήν, τ ’ έ λύτβίεσ ςο, £ ρ!)άρο=εί καταλείποψ .ι'αύτό, άπώλεσα άν αυτό.— 8 —§ 8 . *ΙΙ αλβανική άντωνυμία ού γεν. καί δοτ. πληθυντική καί των τριών γενών, άναφερομένη συνήθως εις πρόσωπον, σπανιώτερον δέ εις πράγμα, ώς δοτική μεν, δπεο συνηθέστατον, αντιστοιχεί ταίς σ ρ ίΐ, σφίσιγ, σ^#, σγισιγ^ σ<ρωϊγ} σ<^ωΐί·, σρωγ, δ ίΒ ί: αύτοΐς, αύταις, ίίδ καί οίδ, ίρδίδ: Γονς και ζά ς εν τρ *<αΟωμιλτ.μ£ν$ ά*τί τοες, τα ΐς και τη γαλλική ΙβΙΙΓ. Ώ ς δέ γενική, δπερ σπανιώτατον, τα ί; σφεωγ, σρεωγ, σ ^ ν , σγωκ, δ ΐΐί: ανζώ>·} οογιιπ), ίρ $ ο η ιη ΐ και ζώγ εν τή συνήθεια.1 Χ α ρ α ίϊε & γ μ .α τ α ·ά.’ α ύτοχα θ υίχ χρησεως. νορκό^β τ* οι; γ<Iβλ^ίνε^ τβ 1)«^νβ τσςβ <1ού- α |νθ = £ $ έο ντο έζείναι σγίαι ποιείν ο τι β ο ύ λ ο ιντο = ρ 6 ΐθ Ικ ΐη Ι ΙΐΙ 5 ί 1> ί ΗοοΙ Γποογο €]υοιΐ ν ο ίίη ΐ. — πορ κ λ ^Ιίενο ντο μ ικ ^ ψε νέκ* οι; ν<1ί^νο=μέμφοντ*ι τούς φίλους, οτι σγισιγ ούκ εβοήθησαν=ΛΟΟΐΐδαη1 α - ιηίοοδ, ί{αοι! δ ο ηοη α ε ί μ ι ν ο π η ί . — τρέμπεσςινε το ·π ά ρ ο τ ο μ ω ς ού ίκθ]νθ το πα σ τά ]χιτο= :ίδεδίεσ α ν οί πρώτοι, μή σφώγ άποχωρισθώσιν οί ύστατοι (£ σ χ α τ ο ι)= ρ Γ ίιη ί ηιοίιιοίχαπί, ηο ροδίΓοηή ίώ δ ο (Ιίδοοάβ- ΓΟηΙ. — ά}έλμτβ Οάνο σε κότα νβκ* οι; π β λ ^ /.ιφ = ο ί παίδες εϊπον δ τι τούτο σφισιγ ούκ ήρεσεν. — Πρίντο θόνβ σε ον ερθ φ » λ υ = λ έ γ ο υ σ ιν οΐ γονείς δ τι ήλθέ σγιαιγ 6 υιός.β '. επα γσΛ ηχχιχης. *Δσςτου ού (Ιέρθσςινβ τροϋτβ πβρ δε, σι ζίο βέρα· άτύρε, εδέ (φ λ μ β ε τ , έδέ £ράτ* ού ά μάφσςινΟ Τ6-τ|έρ6· κοσςτου Οί]νβ, πο πρα νοκ* ού ά 1)θν ακόμα Κρον(ωνυ==ώδέ σψ% εγκέφαλος χα μάδις ρέοι, ώς οδε οϊνος, αυτών, και τεκέων, άλοχοι δ ’ άλλοισι δαμείεν· *Ως έφαν* ούδ* αοα πώ σφικ επεκοαιαίνε Κρονιων (Ί λ . Γ, .300— 3 0 3 ). — κσςί- βετΟ κότα οι; Ο ο ]= τ ά £πεα έλεγέ οψι τάδε ('ΙΙροδ. 1, 3 6 ). — ψε ού (Γ- σςτβ) μικ σα πορ μ ό ρ τμ (δηλ. γκα ζομθρα, ο χ α η ίπ ΐθ )= έ π ε £ οςρι φίλος πέρι κήρι (*Ιλ. Ω, 4 2 3 ). — £ εσςτορατβ . . . ού κάλ&ενβ μ π ι δε τ β · ζ η = όστέα δέ σφι . . . . κελαινρ πύθεται αίγ, ('ίΐσιοδ. άσπ. 'ϋ ρ α κ λ . 1 5 2 ). — ψε νάνυ ού κ λ ίτ ε ] = η δ η γαρ σφιν εκειτο (αυτόθι 172). — £ {*}άκου ί-ζή ού κου<)ν^^ πορ δ ε = κ α τ ά δέ σφι κελαινδν αίμ* άπελείβετ* εραζε (αυτόθι 1 7 3 ). — ε Βούλ’ ού άβρξ6]*β (ίλ λ ω ς κέβνβ, ίοΙιιΙβΓίιηΙ) "ρα με δέμαζο ντο κρηε τΟ -5ούκουρα=σίτον δέ σψ% άλοχοι καλλικρηδεμνοι δπεμπον (*θδ.Δ, 6 2 3 ). — έ άρμβτο οι) κέβο ζομορώρβτο κ ο π ίλ ]= τ ε ύ χ ε α δέ σ<ρ' ηνεκαν ύπέρΟυμοι θεράποντες (’θ δ . Δ, 7 8 4 ). — τσςο γειτόν ού ησςνβ εδέ μο τ ο - σςούμο έδέ μό το-μίρβ = ο ί ο<ργ γείτονες ησαν αμα πλέονες καί άρείους (Ό δ . ί, 46)5γ /. χροεζαγ'γεΛ ζιχφ:· ^Οριστικής α πλοί χρόνοι. Ένεστώς. ού ]α π , ε ντ* ού δ έ φ τ θ = τ ο ίς δίδω, και εάν τοίς δώση, ού Οομ, ε ν τ’ ον θ ό φ τ ο = τ ο ίς λέγω, καί εάν τοίς ειπιρ.ου άβρ^ον), * ντ> π ° \ ) * ί ¥ τβ===τοΓ* στέλλω, και 2«ν τοϊς <*ρέ*ρ.Παοατ. οο ]χμν]ε, πο σ-οι) ^ \ β = τ * ϊ ς ίδ ιδες, αλλά δεν ταϊς ίδιδον. οι) θό]«, πο ο-οο θό]νΟ— ταΐς έλεγες, αλλά δεν ταϊς £>ιγον. οά <1β :§ έ ^ ε , πο σ-οι) π β λ ^ έ ^ β = τ α ϊ ς ίστελλες, άλλα δέν ταϊς ίρεσκον.’Αέριστ. οο δάνβ κ ότα , π ο ά] σ-οι) δ α = τ α ϊ ; ίδω χα ν ούτοι, άλλ* £κεϊ- νος δέν το ϊ; ίδωκεν. — οι) θανΟ κότα, πο ά] σ-οι) Ο ά = τ ο ις είπαν ουτοι, άλλ* εκείνος δέν τοϊς εϊπεν. — οο <1β:£ούανβ κότα, - ο ά] σ-ού <Ιβρβύ]= τοις ίστειλαν ούτοι, άλλ* εκείνος δέν τοϊς ίστειλεν.Σύνθετοι /ο ίν ο ι. Παρακ. οο καμ. Ο ό νθ= το ϊς ίχ ω είττει.'Γπερσυντελ. ον %ΐ}0 δ ό ν θ = τ ο ϊς εϊχον δώσει.Μέλλων ά. (Ιο οο θ ε α = 9 α τοϊς εϊττω. (Ιο τ ’ οο θ ε μ = θ έ νά τοις είπω.Μέλλων 6'. (Ιο οο ] χ π θ = 9 ά τοϊς ίδιδον. (Ιο τ* οο ] ί π Ο = ΰ ϊ νά τοις ίδιδον.Μέλλων ά. τετελ . (Ιο οι) *εμ 0 ό νβ = 0 ά τοις ίχ ω είπει. άο τ> οι) *εμ 0ό> β = 9έ νά τοις ίχ ω ειττει.Μέλλων β'. τετελ. (Ιο οι) ;έίσςβ δ ό ν β = 0 α τοις εϊχον δώσει. (Ιο τ1 οι) *έ]β 5^ ν β = θ έ νά τοις εϊχον δώσει.'Γ π ο τα /.τ . £νεστιίς. τ* ού *εμ \(1βττίρβ ; = ν ά τοις ίχ ω χρέος 5 — τ* οο Οεμ κσςιφ ; = ν ά τοϊς ε ιτω λ ίγον · — τ ’ οι) (Ιεμ ^*β ϊ ν® οφείλω τ ι ;Παρατ. τ* ού ] ά - β τ β = :1 ν τοϊς εδίδετε. — τ ’ οι) θ έ ]β τ β = ά ν τα ϊς έλέ- γετε. — τ* ού (1θ:{;όν]β τθ = ά ν τοϊς εστέλλετε.*Αόρ. ντ’ οι) δ ό ρ σ ς ιμ = :α ν τοϊς δώσωμεν. — ντ* ού Ο όφςιμ=£άν τοϊςειτωαεν. — ντ’ οι) (1β^£όφσςιμ=£άν τοϊς στείλωμεν.Εύκτ. άίρ. τ· οι) δ ό ιβ * £ τ ς ιν β =2ί δοϊεν αύτοϊς (α ύτα ϊς). τ ? οι) 9όι β/έεσςιτβ=Σ ΐ εΓποιτε αύτοϊς (αύταϊς). τ ’ οι) (1βρβ ο τβ * εσ ςιμ = ζί πέμψαιμεν αύτοϊς (α ύταϊ;).§ 9 . 'Π αλβανική αντωνυμία /, « ίτ . πληθυντική καί τών τριών γενών,άναφερομένη εις πρόσωπον ή άραγμα αντιστοιχεί ττρός τά ς σφέας, οφας, σ γέ, σγω ί, σγία^ σγεας, σγας, σ γετ σγω ΐ' δ β: αιτούο, α ύ τ ά αι)εά* βΟδ, βα$, 03: ιρδΟδ, ίρ53$, ίρβα: ν/ι*· τοόο, γλο, τά και τήν γαλλικήν 1θ5.' Π αραδείγματα.α '. αύιοπαϊοΖ ς χρήσεως* ού πορσίτινβ τβ βί]νθ# £ άτά ού κΟρκούανΟ τ ’ ού <Ιβ3βόν|βνβκουελ] τ ’ I ρουσν^νβ πόσςτβ ν ιο (ίε= η αρνίγγειλα ν αύτοϊς έλθεϊν* οί δέ τρτήσαντο αυτούς ττέμψαντάς σφισιν ϊ^ττους καταγα γεϊν σ<ρας επί τ*λν Ο άλασσαν=(1οηυηΙίαηΙ ϋ $ ν β η ι > ο : ι Ι Ι ί ίίδ ρ ο ί ί ο Γ α η Ι , α ΐ δ ο ηιίδδίδ θ(|υίδ 3(1 η ΐ 3 Γ β ( Ι ο δ Ο Ο ίκ ΙβΓ βη Ι.—το-τά ρβ το ού (Ιβρβούανβ τβ -π ρ ά ^ β μ ι- βετ σε τ* I νιΐι^ νβ κόμΒβ’ίβ πας κόμΒβζβ = οί πρώτοι έπέστειλαν τοϊς εσχάτοις διώκειν σ γάς ποδί πάρ π ίδ α = ρ Γ ΐΓ η ί ροδίΓβπιίδ ^ιιδ$β ^υηί, ιΐι δβ ο ν β 5 ΐ ί β ί ο $ β ( | υ ο Γ ο η Ι ι ΐ Γ .— πλέκ^τβ (Ιθρςόν]ο>β ντο το-π ά ρο τβ-βένόυτ ί ού λούτενο τβ μως ι λόνο πα νίΐίχμβ — οί γέροντες πέμπουσι χρος τούςNext >