< Previous[1] Scala I. Si criioi εotüne nierine ; Mcatit , e mengijet sè tijnaj. I.I Si ansctè Hüji ndè vetèhe. I.I.1 Cafscet' e pa paame tè Hüjit ndè pèr atò chi dukenè , merrenè vesct' , eschürètohenè i Scè Pali. Rom. 1. Persè giξξè cafscèsè pèr arrèsüe duhetè mei gietunè tè zanè fiiλ' ndjerè mb' atè krüe chi ma mbij vetèhè tjetèr nukè ka : pò bucurè mendja jonè tè giagnè puscim , e tè marrè vesct' se ansctè gni krue i giaλè , e i amèsciuescim kahè giξξè cafscia rjeξ , chièndron , lècundetè , e mbahetè. E kü krue i giaλè , e ketè tè kjanè tè amèsciuescim pèr tè gni mendè ansctè Hüji krijues' , i t' pamet' , e t' pa pamet , i naltè pèr mbij giξξè Cuppètè chieλèt , i pusctuescim , i mèscèrierscim , i mirè , i derejtè , i maξ pa massè , anè , e skagn. Jetet' sè jetèsè , e per jetètè jetèsè ti je Hüj. Psal. 89. Unè jam , aj chi jam ; e aj chi ansctè , dèrgoj mue. Exodi 3. I.I.2 Nukè gindetè nierii mbè scecuλit achia sctansè , chi tè ξξoetè nuk' ansctè Hüj. Tu' e rèffüem biscèt' e ξeut , zojt' e ajrit , peschit' e Detit me giξξè creatürèt se bascku. Pe vèt sctansèt'e kanè me tè mpsuem , Scpent' e Chieλet , e kanè me tè caλèzuem , fol ξeut , e ka me tè pèrgiegiunè , e kanè me dèftuem peschit' e Detit. Iob. 12. I.I.3 I scenè Agostini mbij ato fjalè tè Davidit ξξà i marri ndè zemèrètè vet nuk' ansct' Hüj. Psal. 13. i c'tieλ' tue ξξanè , se i marri ndè ξξanèke me gojè chisc cujtoj me εemerè , giξξè creatürètè i kiscinè cundèrstuem tue ξξanè : aj bani neve , e jò nà vetèvetèhenè. Psal. 99. Achià sa Ruzuλimi , ansctè gni liber i celè ; ndè tè sijèt giξξè letèrè , e giξξè vjersc , e pikè , e krena , ξξonè se ansctè Hüj. Prej sè maξit sè scèmbèλtürèsè , e creatürèsè pèr sa munè gnifenè mundetè Crijües' i tünè meu pam. Sap. 13. I.I.4 Une zotünè , e nukè ndèrrohemi. Mal. 3. Dieλi ξξotè nukè jam Hüj , pèrse mè εinhetè dritta : Hana ξξotè s' jam Hüj , pèrse ndèrrohemi pèr herè ; Ruεuλimi ξξotè s'jam Hüj , pèrse pèssogn gni mijè tè kechia. Ndjerè musckaja caλèεon se ansctè Hüj. Gni sctansè kachia , e voghèlè , me passunè , schise , e halate tè mposa : tè pam , tè kèrkuem , tè marrè erè , tè prekunè , krüè , kambè , krahè , ξξind , chi dèpèrton lèkuren' e gni kau. Mriimaga kahè zù me tjerrè [2] kachia hoλè pèr tè bam rjetnè vet me εannè Mijεa : posi Mrijmaga kanè me vum roe. Psalmi. 89 Cusc curraj i mpsoj Mjalzaεitè me trajtuem essiλadò chielèzèn' e vet ndè εgiue ? E voghelezè ansctè mjalzèεa ma frujt' i saj fòrt i amblè. Sap. 11. Cusc i mpsoj ξènjeghèlatè me mbèleξè Driξξè pèr dimènè ? Ezzè ke ξènjeghèla ò pritues' e venè roe uξèt' e tua , ezen' urtijnè. Proverb. 6. Mscikeεa sorrescit se vet si e ban vetij vorrè ? Fili kachia i maξ , ani i urtè. Gnie Fili , Iob. 40. I.I.5 Cusc soditèn bucurijn' , e tè maξt' , e Chieλsè , sciumizèn' e üjet , e tè pagniehunit' e creatürèvet , si mundetè mè ξξanè se nuk' ansctè gni εot i naltè chi i ka giξξè crijuem , e ruejtunè : prasctù ξξotè Davidi : Me urξènit' tand' pèrziλetè dita. Psal. 93. Me u gietunè gni pèλas , ò sctèpij n'grehunè ndè Maltè Reg Pesctrikut tinè , achiai sckretè , e i vetèmè , punuem me mjesctèrij tè maξe , me düer tè bucura , ciardachie fort tè nalta , tjeguλat' e rgianta , e t'arta , kopesctigne , e kroena : isiλi horjat , e i marrè menc' kisc me ù gietunè , chi tue hijm ndè sctèpij mbahia tè bucurè , e tè giantè trüesatè sctruem me giξξè duer gieλèsc ani te mos ξξoj se kejo sctèpij nuke ansctè lem mbè kète jetè vetèhej : pò ka diku gni εot fort te begatè , e tè lum ? I.I.6 Kèsctu endè aj chi tè doj me vum roe tè n'gitunitè chi kanè ndèr vètèhe creatürètè , me chisc tè bucurè urξènè pèrziλenè ditè mbè ditè tue ù ruejtunè : pèr tè vèrtetè kisc me ξξanè se kanè gni εot , isiλi me tè maξè urtij i ka giξξe crijuem , e ruejtunè ; kachia mije , vjet chieλtè me mosu plakunè , dieλi , Hana , e üjtè curraj me mos chiandruem , ξeu me mosu n'tretunè , lümenatè me mos mbetunè , croenatè me mosu scterrè , Deti me mosu ritunè , moti curaj me mos menguem : pò ξξuesè giξξè cafcia , tasc pò del sè riu doret sè gni Mjesctrit hoλè. Si mundetè gian' me chièndruem pa mos dasciunè ti ? Ndè tè mos isc n' teje ξξirrè si kisc me rnuem. Sap. 11 I.I.7 Chiarta pra ndèr tè peganèt nukè kje se nuk' ansctè Hüj : pò ξojnè se janè sciumè Hüja , e Hüjènescia : e parèse mbütej scecuλi me ujè , ndonèse iscinè mpcate achia tè randa , sa kjenè mejaft pèr tè mbütunè gni scecuλè : asgia mangu nukè pat' ende vend' sciumiza , e Hüjavet pèr se kjenè giξξè gnij ghiuhe , e mirrinè vesct' giξξe sa ù vinte ξξane prej Profetèsc : mbas' andaj , pèrse cur nisnè me bam Giütetn' e Babelit , ù godit tè perεiemit' e ghiuhevet ; ù reεuene nde felichiesctij achia te cnielbeta , sa ù mbusc mirèfiλi profetia e Davidit. Nierij sa kjè ndè nder , nuk' e muer vesct : Ani ù ban' posi sctansat' e padijtuna , e atünè giξξè gau. Psal. 40. I.I.8 E pèrse anemicu i dorèsè nierit leftonte [3] giξξè herè me scèrregij , me sctijm rjetè , e lechie pèr tu aξeruem pèr Hüj , tue passun' ende atü atè descijr tè prapèsctè ; Kam me kjanè possi fort' inalti , e ndè Apocal. 13. Biscia chi pò hippen prej Deti , ka me grisciunè giξξè gindnè me aξeruem. Me gni mijè tè zpiffuna , e sctrighènij tue folè prej gurèscit , e prej liffascit εun' fiiλ kü mpcat i pèrhiem mbè scecuλit. I.I.9 I scenè Agostini de Civit Dei lib. 24. Gni Nierij , ξξotè , fort' i bègatè , per emènè Serafano kisctè gni bijr tè siiλenè doj mirè pèr mbij giξξè cafscètè kesaj jetè ; kiè i Misiras ; duich i biri , possi goditètè sciumè herè , cur pacuer tepèrè duhenè femja sè Prindsc : kje achia te ξimptunit' e Atit , sa pèr gni n'guscèλim tè εemèrèsè vet bani me bam gni scèmbèλtürè fort mbè gassètè t'bijrt' , tue vum emenitè assaj Figurè Iξuλè , chi doj me ξξanè tè pomendunit' e vajit : giξξe Njereεia , e sctèpijsè tijnai pèr tè pèrghèεuem tè εotnè zunè fiiλ meju bindunè atij Iξuλi , e kèsctu daleεè , e ka pak , i baanè sacrificiè , achia sa djaλi εù me kξüem prej vetij nderrè Tinèεot , e desc ù dènnuè giξξè reξξij scecuλit ; e sa , e mèrεicime punè kjè kejò pèrpara Tinèεot , e caλèzon ndè Deut. cap. 9. me keto fiale. Pra sod ke mè dijtunè se εotünè Hüji üt vetè ka me tè prijm pèrpara , possi zjarmi pèrpins' , e n'tretes , chi ka me i ciartunè , e me i fscijm , e mej perdam , &c. pèrse banè vetèhese Iξuλè. I.I.10 Sa bani Serafani pèr tè bijrtè vet , e ndoch Nini me Atètè tijnai. Kjè kü Nini , i birij Belit , pari Regij Assirit , nipij Nembrotit ghiunit sè Chamit , achia , e desc t'Atènè sa pèr gni si e pa dekunè bani me ju scruem gni scèmbèλtürè fort mbè gassètè tijnaj , e tue vum mbè gni vend tè naltè tè Pèλasit vet i bantè achia ndèr possi curt' kjanèke giaλ , scèrbètorètè , e rajeja ndojnè ndè kèto punè giurmèt' et' εot'. I.I.11 Diaλi ù volenduè ndè ciast' tue folè , e tue pèrgiegiunè pèr giξξè sa , e pèvèssinè : kèsctu Nierij pèr mpcatènuem , e duekunè ndènè εantè Diaλit kjè mbajtunè pèr Hüj , e i patnè ξξanè Hüji Bel. Dan. cap. 14. Asctu endè Belsegor. Psal. 103. Palestina , e ξξerrissinè Belzebub ndoscta pèrse ndè tè parèt Iξuλè kjè aξèruem i pari Djaλ krüet' e Ferrit. I.I.12 Nabucodonoεori ndè pèr tè maξe maξèsctiitè tijnai sa kiè giaλ bani me bam' gni statuè mbè gassètè tijnaj , e urξènoj giξξè rajesè vet chita aξèrojinè pèr Hüj , e cusc tè moss giegiej , tè digiej ndè gni furrè achia tè maξe , sa flaka e sajnaj mbèrrinte 49. kut nalt' , ndè tè sijèt' bani me sctiim. Isaknè , Misaknè , & Abdenago; tè sijtè kjenè scpètuem prej sinèεot , tue kènduem : bekoni giξξè vepèrat' e Tinèεot Tènèεonè. Dan. 3. I.I.13 Ndevone εun' ende Perèndorèt e Romèsè me ndjekunè : prasctu Enea isiλi iku prejλ [4] Trojèt , e votè ndè Italièt tue lèftuem me Tosckanèt popuλè tè fortè : e ndonèse pusctoj usctèria e tijnaj ; vetè asgian' mangu mbèt dekunè ndatè luftè , e corpii tijnaj curraj nuk u giet : ndè pèr tè sijèt punè letijtè , e mbajtinè pèr Hüj tue ξξanè se vote mbè chieλt' , e atij patnè ξξanè Hüji Digiete ; ndonèsè , e vèrteta kjè kejò , se aj tue ù rèεuem d' ujet , e sckuem ndè Det , kjè ngranè Peschisc. Sans. lib. 3. I.I.14 Achia ù rit kü mpcat' , e ù derξ ndè pèr ξèet , sa pèr chiscdò cafsce kiscinè nevojè nijereεitè i scèkrojinè Lter' e vet , e aξèrojnè pèr Hüj , ndjerè barènat' e copèsctignèvèt. Ndè Missiirt' mbajnè pèr Hüj Chieppet' , e Purrijt'; pèrse vetèhej muguλojinè , e ξξoinè se kan' atè vèrtüt vetèhej , e jò s'jetèr anèje. Giovenali Poetè i chiescèn tue ξξanè: Lumja ti ò gind' e mirè , Hüji tüü si Purrini , Copesctignevèt pa hirè , Possi gramξi vetè bini. I.I.15 Me tè gniehunè tè pèganètè mbè scecuλit mbajtinè triξjetè mijè Hüja , e Hüjènescia. I S. Agostini ξξote se Romanjte mbajnè 12. Hüj , e Hüjenescia ndè pèr muejtè Motèmotit. Indistantè mbajnè 30. Hüj , e Hüjenescia , ndè pèr buttè venèsè: disa aξèrojnè Bukèlènè pèr Hüj pèr se pèrεijn' , e mbütènte mijtè , tè sijtè ciartèkèscinè driξξènatè : achia sa ξξuèse nukè pò i nzij scecuλi , sa pò zpifèscinè pèr ditè sè pa ditunit sè njerèzet. I.I.16 Sciumè aξèruekèscinè , pèr Hüj Dieλinè , Hanènè , e üjtè , sciumè aξetuekèscinè Eerètè , e lümènat' e forta , ù dukej se kanè gni pusctet pèr mbii natürètè nierit. Prasctu urξènoj εotünè ndè Deut. cap. 4. Ndoscta tue ciuem sütè prej chieλscit , e tè soditisc Dieλin' , e Hanènè , e giξξè üjt' e chieλèt , e prej fajit masctruem , ti aξèrojsc , e ti nderisc , chisc krijoj εotünè Hüji üt. I.I.17 Kèsso kohejè endè , chi kjè Noe Profeta , & Abrami , kjenè zpifunè Magiit , e Sctrighèniitè prej Zoroastrit i pari Reg' i Batrianet , isiλi prej Ninit kjè duesciunè Regènijet , e dissà ξξonè se kü kjè Kami i maλèkuem prej sè atit vet Noe ; perse e chiesci ; ende ξξonè se kü leu tue chiesciunè , chisc mos ansctè goditunè curraj ndèr njereε' , chi legnènè tue kjam. Sansovini lib. 2. I.I.18 Sa tè mèrεitunè emenii ka εotünè pèr mbii kètè mpcat' tè Magiivèt , chi tè pa feetè mbanè pèr scenjtenii , e ndèr tè maξè , kaλèεohetè ndè lib. Sap. 12. me kèto fialè : o sa i mirè , e i amblè ansctè εot spirti üt ndè giξξè punèt , &c. pèrse ata Plejt' e parè , chi patnè geλijtunè mbè ξet , tè siλevèt ù patè marrè mènii , pèrse vepèruekèscinè cafscè fort' tè kèchia me mèngii , giakèsit' e bijet vètè; tè pa mescèrièr , chi hagninè pèrmbrendèssat' e njerèzèt , e pèrpinsit' e giakut tünè. [5] I.I.19 Tasc' prajèt pèr tu schürètuem si ansctè gni mend Hüji ndè vetèhe , isiλi schürètim ndonèsè pa dritètè spirtit scenjt' , chi me t'arξunitè εotit tinè Jesu Chrisct' ndritti scecuλinè mundetè mirè fiλi meu vesctèruem , as già mangu ù gietnè endè pèrpara Chrisctit njerèε achia e urtè sa me tè hoλet' tè mendsè vet mbèrrinè me gnioftunè se ansctè vecè gni Hüj , e jò ma : Platoni tue vum roe kèmbegnènin' e njereεet ndè kohètè mortsè vet ξξà. Arrèsüeja , e arresüevet mescerièr mue. Vetè ani Platoni na mson se sciumiza e krenivèt as pak , e mirè s'ansctè pèr tè governuem scecuλinè , tue ξξanè , me Homerè Poete. Pak as già usctèrij. Pò Reg , e gni Chieffalij , Ndoron ξenè me godij. Ndè giütetè Ateniesè kjè kjanè ngrehunè gni Lter scruem pèrsipèri ; Pagnioftunit Hüj : caλeεuem prej Isaijet cap. 45. gni mend ti je Hüji n'fscefunè Hüj' Israelit scelbues. achia sa bucurè nierii me dritètè mendsè , e forzetè natüresè mundetè me pam se ansctè gni Hüj , e jò ma. I.I.20 ξξotè Eclesiast. cap. 3. 25. Tè ma naltètè mbij tü mossè lüpè , pò ato cafscè chi tè ka urξènuem Hüji , ato kujto giξξè herè : pèrse nuk' e ke pèr nevojè ato cafscè , chi janè tè n'fscefuna me i pam ti me süütè tun. Kisc me kjanè tepèrè maξèsctij meu avitunè atij krou t'giaλi kahè giξξè drita rjeξ ; tè sijènè nukè mundenè me pam mirè fiλi Kerubinjt' e Chieλet , e jò prej sè lighèt mendjet sonejè ; e arrèsüeja ansctè kξieλèt'. I.I.21 Nukè mundèmi me i ram mboh se ndèr mèndt' tona , ò chiscdò tjetèr pusctet , e vertüt ; e ndèr ato punè chi schürètòhenè duhetè me kjanè gni tè gnimendunè , ndè mose nukè mundetè pusctètja me mberriim possi gni tepèrizè pèr mbij forzètè vet. Prasctu Hüji , i patè zanè fiiλ , e tè sosunè , larg ansctè kreatürèscit , chi kanè tè zanè fiiλ , e tè sosunè nukè mundetè me kjanè ndogni tè gni mendè ndèr Hüjn' e nierinè. I S. AGostini mundohej me marrè vesct' tè scè Ndrijtatnè : pa ndèr kachia gni fèmij ndè bregtè Detit , isiλi pò mundohej giξξè ujenat' e Detit me i sctijm ndè gni fossè tè voghèlè baam me duèr ndè ranet. Doj Hüji me bam me dijtunè , se ma udob ansctè , me sctijm giξ' ato ujèna ndatè fossè tè voghèlè se tè maξt' e Tineεot ndè mendtè scen' Agostinit ; i Scen' Agostini ani vetè ξξà : marrè mè vesct sa mundèmi , chisc mos mundèmi , bessojmè. I.I.22 Aristoteli 2. Metaph. ξξà : Mendja jonè asctu bahetè pèr mbij cafscètè n'fscefuna tè natürèsè : possi süu i kukuvajèssè pèrpara reεèsè Dièλit. Plini caλeεon se ata chi geλijnè ndatè pjessè ξeu tè Missirit chi i ξξonè kataduppè , kù janè kataratèt' e Nilit lüm , isiλi tue ù rèεuem Bjesckescit fort sè naltasc ; janè giξξè sciurξètè ndèpèr atà εaa tè maξ , e tè egre chi ban. Pra cur ndèr cafscètè [6] kèssaj jetè schissèt' e njerit ξξèrènè , lèndohènè , e pèrgiegienè , e nukè mundenè me mbèrrim , e me pèrεane cafscèt' e Natürètè : chisc kanè me bam pèrpara cafscèvèt pà sosuna , e tè Hüjènuèscimè ? I.I.23 ξξotè Filosofi : giξξè chisc hiin ndèr mènd' tona pèrziλetè ndè pèr schissetè Corpit. Cur pra spirti dvèsciunè miscit sè vèt nukè mundètè me forzètè mèndsè me pam Hüjnè pa ndihmètè drittèsè lume. Davidi : Ndè pèr drittèt' tandè kemi me pam drittènè. Psal. 35. Sa ma fèsctir ka me kjanè schissessè kètij misci t' kalbèti m'e mbèrrim me ditunè si ansctè ndè vetèhè krijuèsi üne Hüji nalt' i Chièλèt? I.I.24 I Scè Pali ξξotè : sodisèmè tasc ndè pèr passèchürè , endè ndiuènessè ; ani atèherè , n'fan' , fachiè. Gni pjessè gniofèmè , e gni pjessè ndiuènèjèmè , 1. Cor. 11. Asctu chi pèr tu larguem giξξè masctrijscit , e renèscit , chi mundenè me ù goditunè prej pjessè sonèje duhetè meu avitunè scènjtessè Fèe , e dèscmigniènijssè Dottorèvèt , tè sijtè ξξonè , possi , e εuum bessè mbè ξet , asctu , e gietm' pèr tè derejtè mbè Chieλt. I.I.25 E pèr mbij giξξè cafscèt duhetè me bessuèm , t'scruèmit scènjt' , chij ξξonè Biblia rjeξunè giξξè rèεèt sè spijrtit scènjt' tue pèrvum krahet e mendsè , e schissèsè sanè fialèvet tijnaj , tè sijatè curraj palèvij , e rènè nukè kanè : Pò kù tè mos mundèmi na me mbèrijm , fiala , e Hüjit Chièλèt , chi ansctè scruèm ndè tè scruèmit scènjt , tè na fòrzogniè. I.I.26 David Profeta Psal. 136. Ndè mos pacia pèrvum mèndt' e mia : pò ciuem spirtinè tèm , possi fèmia , e giut s'amèse paghètüra , e spirtit tim. Possi cur me ξξanè , ò εot , ndè mos pacia mbèleξè süüt' e mij , e krahèt' e mendsè simè , ndè tè vumit roè tè misteriavèt tè scènjtèssè lijsè sanè , endè mos pacia rèfüèm , e ξξanè se urtija , e nierit ansctè fort' e lighè pèr tè vum roe lijnè tandè : mu goditè muè ndèsckimi poss' i gni kèrξξini , chi tue passunè nevojè giut' sè Amèsè , e tè jepinè kuen' e bukèsè. Ndèr kachia I scè Bèrnardi ξξotè : Tè bubèrruèmitè ansctè gni tè pa droè : Tè bessuèmitè , tè ξümptéscim ; Tè gnioftunitè , jèta e amèsuescime. I.I.27 Esaia 6. ξξotè se Engijtè me süü mbèsceλè ξξojnè ato fialè Scènjt' , Scènjt' , Scènjt'. Dojnè me ξξanè chi ndè punètè Hüjènuescimè nukè duhetè me passè tjèrè süü jasctè assisc sè scènjtesè Fèe. Kèsctu ende dò me ξξanè Psal. Tü pèrkèt Laudi Hüj mbè Siont' , gni tjetèr test ξξotè tü tè hèsctunitè ansctè laud. [7] I.II Si anscte nder tre vete Gnia i vètèmi Hüj I.II.1 Feja Cattolikè na mpson , sè Hüji krijues' i giξξè scecuλit , ansctè gnia ndè Natüre , e tre ndè vètèt , t'sijλt' ξξonè Ati , Biri , e spirti scènjt. Kèssaj Scènjtè Fèe i kanè prim pèrpara Scèmbèλtürètè , e Scègnè , ndjèrè sè parit Prindit sinè Adamit; ndonèsè ndènè tè forta mistèria , tè sijatè ani me t' arξunitè εotit tinè Jèsu Chrisct' , kjènè vèrtètunè , posi aj vètè ξξotè. Nukè jam arξune me c'prisciunè lijnè , ò Profètètè , pò me i mbusciuné. I.II.2 Si munè jètè kèjo punè , endè arrèsüèja nae mpson. Pèrsè Hüji nukè munè jètè as mbè ndogni mèndürè vètèmè , ndè vètèt: pèrsè vètèmjè bijn tè n'cotètè , tè sijλtè , possi cafsè , e pa tè mirè nukè mundetè me kjanè ndè Tènèεonè , chi ansctè giξξè sej pèr tè plotè i mirè ndè vetèhè , e Prasctu jèmi mbajtunè me rèfüèm , sè Hüji jètèt sè jetèsè ansctè sciochiènuèm pèr tè mose bam tè n'cotè. E tue mos mujtunè jètet sè jetèsè me kjanè tjetèr jasctè Hüjit , tue kjanè vecè Hüji i amèsciuèscim , andaj vjen se kèjò sciochiènij tjetèr sè Hüji nukè munè jetè. I.II.3 Achià ma tèpèrè sè giξξè cusc pèr natürè dèscèron sciochenij mbè gassètè vèt. Giξξè cafscia pèr hie geεohete hijet se vet , ξξotè Filososi ; e ndonèsè giξξè cafscia ndè mèndtè Tinèεot kjè pèr scèmbèλtürè jetèt sè jetèsè , as gia mangu nukè mujtinè Tinèεot me i kjanè pèr achia gaεèmènd' , e scijè , possi cur ka εacon me ù gèεuèm sè dasciunè gnij εotènèscè sciochièniè ; pèrsè assojè nukè mundètè me rjeξunè possi kessoje huaεa gni tè amblè , tè dasciunè. Andaj tè pa Fètè tue hjekunè kètè sciochiènij , tè dasciunè Hüjit jetèt sè jetèsè , mbè tè siλèt chièndron Parrisi , e tè lumt' e tijnaj , pa ndogni tè ndèrdüm ; bagnènè tè lumnè εot tè pa Parris , e patè lum : e natürèn' e Hüjènuèscimè tè tijnaj , tè sctèrrè , e tè pa frujt possi gni Trunc' , tè pa ndèghuèscim , e tè pa tè dasciunè. I.II.4 Nukè kisc me kjanè possi gni tjetèr Nabucodoεor maξesctuer Perendia i Turchijsè , cur ndè mossè hèrè hèrè tè mos vintè roè ndè vètèhè tè maξt' e vèt mbè kètè jètè ; e tue vum roè asctu tè leentè ndè mènd scèmbèsetürèn' e vetèvehèsè , pèrsè atèhèrè me mèndtè vèt , chi venè , e vi : gnènè , goditèn ndè vètèhè gni tjetèr vètèhèhè [8] sè siλet ani tue ù gèεuèm pakuèr fort zpiffèt' , e bijn gni maξèsctij , fort , e pa uξè , e laud i pa rnèssè. I.II.5 Asctu endè pèr tè gni mendè Hüji naltè tue kapèrzüèm giξξè Crèatürètè , pèrsè ansctè Regij Regièt , e εotij εotenijet , me tè maξtè vèt tè pat caλèεuèmit' , me mèndtè vèt tè Hüjènuèscimènè , ndè vètèhè jètèt sè jètèsè tè vintè roè bucurijnè , e tè maξt' e t' naltit vèt , ani ndè vètèhè scèmbèλtürèn' e vètèhèsè tè leèn : tue prèkunè vècè Tinèεot atan' me cujtuèm. Posi ξξà Aristot. sè kisc me kjanè cundra εotènijsè randè t'atij t' kjani t'nalti , meu prugniunè , e me vum roè , e me cujtuèm tjètèr cafscè jasctè vètèhènè ; tè siλènè cafscè tu'e ctièλè Scè Thoma , ξξotè sè jò prasctu nukè vèn' roè , e gnièf tè tjèratè cafscè ndènè vètèhè : pèrsè ndè tè kjanètè vèt tè Hüjènuèsciminè possi ndè gni Passèchürè fort tè dèlirè , giξξè cafscèrè gnièf , e vèn' roè. I.II.6 Kèndüj ansctè sè scèmbèλtüra e Hüjit ndè vètèhè lèm , nukè muodètè me kjanè , e me mos kjanè possi ajò pèrsipèri , e Pèrèndijsè kèssaj jètè : tue kjanè Hüji pa dam ndè vètehè , ndètè sijλt' giξξè cafscia anscte gniai sè kjani sè pa dam , tue mos kjanè ndè Hüjt cafscè , e mbèlèξè , e ngittunè. I.II.7 Endonèsè ndèr Hüjt'leès , e scèmbèλtürètè tijnaj jètèt sè jètèsè lèm ndè vètèhè , nuk' ansctè tè dam ndè tè kjanèt , tue kjanè i pa dam curraj : jò prasctu jèt pa mos kjanè gni tè mposè ndè vètèt : pèrsè tjètèr ansctè aj kahè len , e aj chi len : andaj kahè len scèlmbèλtüra i ξξonè Ati , e scèmbèλtürèsè chi lèn , i ξξonè Bijr. I.II.8 E si cundèrsè nukè munè ξξoèmi sè jètet sè jètèssè Hüji kjè vètèmè ndè vètèt ; asctu tasc èndè nukè mundèmi me ξξanè : pèrsè Hüjnè chi ska curraj tè ndèrruèm , kiscim me bam tè ndèrruèm , e tè duèkunè , ndè atè kahè lèen , ndè atè chi lèn. I.II.9 Nukè duhètè kèssò punèjè meu mbrecuλuèm , si munè lègnè Hüji Bijrr' e vèt : pèrsè me gni scèmbèλtürè , tè kèssàj jètè ndè mos pèr tè plotè , ndoscta gni pjèsè drittèjè en'zièrrimè kèsso sè vèrtètèjè. Possi cur me ξξanè cur njèrij soditètè ndè Passèchüre pèrtè vèrtètè lèn ndè tan' scèmbèλtürèn' e vèt : e me ù soditunè pa mènguèm curraj ; asctu endè pa mènguèm curraj , kisc me lèm scèmbèλtüra. Kurpra mundètè achià natüra , essiλa prèj sínèεot ka vèrtüt tè sossunè , si mundèmi mej ram mboh , sè Hüji Crijues , jò vecèssè i Natürèssè ; pò endè i Engijèt , e i giξξè cafscèvèt , tue ù soditunè giξξè hèrè ndè tè kjanètè vèt , ani tè mos lèn scèmbèλtürèn' e vèt isiλi ansctè gnij vètèmi Birij tijnaj. Posi Scè Pali Heb. I. cap. 13. Tue kjane reεa , e ngusceλimit , e scèmbèλtüra , e vètèhèsè. Esiλa tue mos mujtunè me kjanè dam Hüjit , possi ajò , e nièrit ; pèrsè ndè Hüjt nuk' ansctè tè daam , andaj ξξomi se ansctè gniaj sè kjani sè dèliri me Hüjt , [9] pèrsè giξξè chisc gindètè ndè Hüjt nukè mundètè me kjanè tjètèr vècèssè Hüj. I.II.10 Gniè kèta ansctè tè lèmit' e amèsciuscim , tè Birit prèj Atit ndè Tènèεonè , e curraj , e vèrtètè nuk' ansctè ajò zpiffè , e Turchièt achià , ξunuèscimè chi ξξonè , sè sè scejtèja Fèja jonè ξotè sè Hüji , me gruè lèn' Bijrrè vèt : pèrsè bijenia , endè ndè Crèatürètè kèssaj jètè ; nukè chièndron prasctu sè gni cafscè leèn , ò del prèj sjètèrè : pò cur leèn mbè scèmbèλtürètè Atit kahè leèn ; prasctu Palit , nuk' i ξξonè birij Piètrit , pèrsè vecè del prèj sì : pò pèrsè leèn mbè scèmbèλtürèt' , e ghassètè Piètrit : pèrsè prèj assì dalènè endè krümbat' e Plesctatè ; pò pèrse lèen mbeè scèmbèλtürètè Pietrit , asctu endè lissàvèt nuk ù ξξonè Bijt' e ξèut ; pò frujti i ξèut , pèrsè nuk' janè mbè gassètè ξèut. Tasc tue ù nalzuèm pèr spijrt' prèj sinèεot ; pèrsè cujtimi i mendsè , ansctè mbè gassètè mèndsè , chi ansctè Hüj , i ξξonè Birij , e pèrsè Spirti Scènjt rjèξ prèj sè düsc pèr volèndèt , e jò mbè gassètè tünè , nuk' i ξξonè Bijr , pò spijrti scènit , possi kètu pèrfundi ka me ù ξξanune. I.II.11 Asctu endè kèta tè lèm t' amèsciuescim tue kjanè Ati , e Biri , gnij sè vèrtèti , sè kjani ; duhètè me ξξanè sè prèj volèndètjèt sè tünè jètèt sè jètèsè , ka muguλuèm , gni tè vèrtètè , tè dasciunè ndèr tè dü , isiλi tue kjanè ndè Tènèεonè , pèr sa kèmi ξξanè pèr sipèri , nukè mundètè me kjanè , e me mos kjanè ; pò gni tè kjanè tè nguλè , e t' vèrtit , t' kjanit sè Hüjit ; pèrse ndè Tènèεonè nukè anscte cafscè , e mbèleξè ; as tue mujtunè kèta tè dasciunè , me kjanè dam sè kjanit sè Hüjit , chi ansctè i pa dam ; possi ansctè ξξanè ; duhètè pra me kjanè mpossè ndè vètèt' , t' sijλt' mirè fiλi , i ξξonè spijrti scènjt rjèξunè jètèt sè jètèsè prèj Atit , e prèj Birit. Achià pra sa , pèr chisc kèmi ξξanè , dètuer jèmi me rèfüem , sè Hüji ansctè ndè trè vètè gni ndè Natürè. I.II.12 E si cundèrse nuk ansctè mrècuλè sè spijrti ünè ansctè n' trijsc ndè pusctètèt ; tè sijatè janè tè pomendunitè ; tè ndèghuemitè , e volendètja : E sè trij cafscè janè ndè dièλit , t'siλatè janè rota e dièλit , rèεa chi lèen prèj sojè , e tè nzètitè , chi rjèξ prèj sè düsc : ma pak duhetè meu mrècuλuem , sè εotünè ansctè ndè trè vètè gnia i vetèmi Hüj. I.II.13 E si cundèrse tè pomendunit' ansctè spijrt ; tè ndeghiuèmit' ansctè spijrt ; e volendètja ansctè spijrt'. E Rota e edièλit , ansctè Dièλij ; Reεa chi lèen prèj si ansctè Dièλij ; e tè nzetitè chi rjèξ prèj sè düsc ansctè Dièλi ; asprasctu janè trè spirta , as trè Dièλa : pò gni spijrt i vètèmè , e gni dièλij vètèmè : Asctu Ati ansctè Hüj , Biri prèj si lèm ansctè Hüj , spirti scènit isiλi rjèξ sè düsc ansctè Hüj , e jò prasctu janè trè Hüja ; pò trè vètè , e gni vètèmi Hüj. Me pam ndè gni Passèchürè , gni drittè pakèεe larg , kiscinè [10] me ù dukunè trij dritta , as già mangu pèr tè gni mendè nuk ansctè vecè gni drittè. I.II.14 E si cundèrse prej sè pomèndunit lèen tè ndèghiuemitè , e prej gnianit , e t'jetèrit rjèξ voλèndetja ; e prej corpit sè Dièλit lèen dritta e tijnaj , e prej gnianit , s'jetèrit rjèξ tè nzetitè. Kèsctù Ati lèen Birrè , e prej gnianit , e t'jetèrit rjèξ spijrti scènit. E sicundèrse as ndogniana , asso cafscè nukè ansctè gniana pèrparà s'jetèrèse ndè mot , vecè pèr tè lèen , e tè ndèghiuem asctu endè tè tre vetètè ndè tènèεonè , nuk' ansctè as ndogniani pèrpara tjetèrit; pò tè tre vetètè janè jetèt sè jetèsè , e reξξojnè gni jetè t'amèsciuèscime : ndonèse ξξomi pèr tè lèem i pari vetè ansctè Ati , i düjti Biri , e i treti spijrtj scènjt. I.II.15 Andaj pèr tu gnimendunè me tè scruèmit scènjt' , e pèr tè forzuem tè derejtènè ξξotè Scè Atanasi : Hüji , Ati , Hüji Bijri , Hüji spirti scènit. Ma jò tre Hüja pó gni Hüj : I amèsciuescim Ati , i Amèsciuescim Biri , i amèsciuescim spijrti scènit ; ma jò trè t'amesciuescim , pò gni amèsciuescim. Mbè tè mbaruèmit ξξotè : ndè kèta tre vetè tè Hüjit , as ndogni ansctè i parè , ò i mbram : ma i maξ , ò ma i voghèlè ; pò tè tre janè ndè vetèhè tè gni mènde , e t'amèsciuescim. Prasctu cusc dò me scèlbuem kèsctu duhètè me bessuem . I.II.16 E ndonèssè mèndja e Nierit nukè mundètè me ù nalzuem , e me mbèrrijm cafscètè Hüjenuescime pa drittètè scenjtesè Fèe : asgia mangu sciumè tè Peganè , e tè pa Fèe jù avitnè kèssaj sè derejtè ndonèsse tue folè pertè tjera punè ; Possicur , se gni Nierij , tè prit gni par Petèka pèr massètè vet ; ani tè delinè ende tè mira pèr sctattè tjerève , kèsctu tè dijtèscimit' e parè , tue folè pèr vetèhe , e pèr governimtè ξèut vet : ndèvonè ù mbuscnè fjaletè tünè ndè Chriscnè εotnè tanè possicur t' iscinè ξξanè pèr tant' . I.II.17 Pitagora ξξà se ndè kètà tè gniehunè tè trijve , janè sciumè cafscè tè n'fsceffuna. Aristoteli ξξà : Sè gniehuni supp' gheεon Hüji. Trimegisti gnia leù gnia , e ndè vetèhe droξ tè dasciunit' e vet ; possicur tè ξξoj , gnia leù vetèhenè ndè natürè. Platoni ende ξξà gni fjalè possicur t' isc dalè gojèt sè Scè Gionit . Gniofta gnia chi bani giξξè , e t'jetèrènè , me tè sijet giξξè cafsca ù baa. I.II.18 Virgilij ende me vjerssitè vet , tè sijtè ξξonè i muer prej Sibillasc ; pèrse ndè pak fjale caλèεon se ka me arξunè prej Chièλscit , gni Dialè n'vergineje , tue pomendunè Atèn' e pusctuescim asctu ende Chrisctnè goscduem. Dial' i bucurè , si luleja kèrξij , Se nalti pò vjen ndèr ne me sckuem monne , Flit' , e si goscduem sort , chièndron , e rij. Ti pusctetja Bir' , ò ti fuchia jonnè. Egloga 4. e pèr spijrtinè scenjt ξξotè : [11] Spirti me corp' pèrεiem , forzon , e ruen. I.II.19 Ma laame chisc kanè ξξanè tè Peganete ndè mottè sckuem avitemi , e schürètojme Engijtè , e scenjtenitè Profetè , ndrittunè prej sinèεot , tè sijtè vèrtet folnè fort mbèluem e kξeλè ndènè misteria. Pèrsè εotünè doj me mot , e me t'arξunitè Chrisctit Scèlbues t' vèrteti Messirij meu deftuem , e meu zbeluem mbaaλè giξ scecuλit si ansctè ndè vetèhe , chi nierij tue bessuem , ta kisc pèr tè merituem. Bessoj Abrami , e jù mbaiti pèr tè maξe tè derejtè. Prasctu Dottorètè S. Kiscè mbassi kjenè Profètijtè mbusciunè ndè Jesu Chriscnè εotnè tanè , i c'tieλenè , e mirè fiλi caλeεojnè , si duhetè me i bessuem , e me i mbajtunè. [12] I.III Si e Caλeεuene profetete te scene Tritatne. I.III.1 Tue kjanè ndetè parèt Ligieratè me jaft celè , e me arrèssegne tè foorta kaλeεuem , se εotünè ansctè ndè tre vettè gnia i vettemi Hüj : e se ndrüscej nukè mundetè me kjanè : Tasc me tè scruemit scent ; t'siλit nukè mundèmi me cundèrstuem , pò leftojme me caλèεuem. E pèr forzètè kèssaj sè derejtè giagnèmè ndè Gèn. cap. I. Bagnemè Nierinè , mbè ghasset' , e scembeltürèt' tanè , atü duhetè tue vum roe , se Hüji , tue kjanè gnia ndè Natürè , nukè ξξotè ; Bagn possi cuur t'isc vettèmè ; pò pèr tè caλèεuem sciochienijn' e tre vettève , ξξotè Bagniemè. Asctu ende nukè ξξotè mbè scembeλtürèt teme , pò tanèt , sciumizè , e kèsctu na vien caλèεuem pèr Fèe prej Cuvendit Sirmiensit ndè cap. 14 , Ndè ξξasctè cuurre cusc Bagnèmè Nierinè &c. se nukè flet Ati Birit , pò sè aj vetè vetèhessè flet ; Chioftè maλècuem , e liξunè , e mbajtunè. I.III.2 Ndè Gen. cap. 18. jù duk εotünè Abramit , e tue ciuem süütè tre vettè jù duknè affere tijnaj , tè sijtè aj tue i paam ù duel pèrpara , e aξeroj ndjere mb' ξèe , tue ξξanè , ò εot ndè gieta hijr ndèr süütè tuu , &c. I.III.3 Achia saa , tue paam trè , e tue ù bindunè atünè , e tue ξξanè , εot , na caλèεon Abrami ; jò vecèsse me tè aξeruemit' , chi tjeter cuj nukè perket , jasctè sineεot : pò ende , ndè pèr fjalet ξξanè atünè , se εotünè ansctè ndè tre vette gniaj vettèmi Hüj . Pèrse me mos kjanè asctu , Abrami nukè kisc me passe ξξanè atünè tre vettève , ò εot , e pèr gni tè vetèminè Hüj me i aξèruem. I.III.4 E se Abrami foli me tènèεonè , mboh nukè mundèmi mej raam ; jò vece prato fjalè tè para , pò ende prato chi ndjekènè , cuur ξξotè tè scruemitè : Se jù duk atij εotünè : pò ende ndèpèr ato fjalè chi n'djekènè cur ξξà εotünè Abramit , e mbatè vend' vjen pomendunè εotünè , me atè emenè tè mbrecuλuescim , Tetagramaton , issiλi curraj tjetèr cnj nukè pèrket , jasctè Hüjit Chièλet. I.III.5 ξξotè Isaia ndè cap. 6 . se paa Hüjn' e maξ tè Chièλet , se pò rij mbè gni selij fort tè naltè , e [13] me chisc kisc ndènè vetèhè mbusckè kiscenè , Dissa engije Serafina me giasctè krahè , me dissa mbelojnè fachienè , medissa kambetè , me dissa fluterojnè , e tue soditunè gniani tjetèrinè , kendojnè m' εaa tè naltè , Scenit , Scenjt , Scenit , Hüji usctèrijvet. Plot ansctè scecuλi ngusceλimit sit. Tè sijatè fjalè possi ξξotè , Gaλatini letèrar , kjenè ctieλè ndè Parafraset' tè Gionatan , e ξξoinè , Scenjt' Ati , Scenit' Biri , Scenit' Spijrti Scenjt ; ma pèrse tèperè celè pò dukej Scent' Ndrijtati , kjenè prej sè maλècuemisc Giuξξign giξξè c'prisciunè , e hjekunè , asctu chi kejò , e vèrtetè ndè pèr ξunètè tünè , tè mos dukej , pèrse assò koheje , Biblia vecè isctè mbè Ghiuhetè Ievrèjet ; Ani mbas s' arξunit se Chrisctit , ù kξüe mbè dissaa Ghiuhè , e ma tèperè , Ievrejsct , letijnsct , e Gherchisc , ndè pèr trij ghiuher chi kjcnè vum mbij Crüjtè Chrisctit εotit tinè. I.III.6 Ieremia Profetè na caλeεon keta tè naltè tè marre vesct' tè Scè Ndrijtatit , cuur ξξà ndè cap. I. A , a , a , εoti Hüj; e ndè cap. 4. Heu , heu , heu , εoti Hüj. Et Ezechiel ndè cap. 20. A , a , a , εoti Hüj , e ndè cap. 11. Heu , heu , heu , εoti Hüj. Ketu tjetèr nukè na caλeεon trij herè ajò fjalè A , & Heu , vecessè tre vettè ndè Tènèεonè , gnij vettèmi ndè Natürè. I.III.7 Ndè Essod. cap. 3. kendohetè se tue dasciunè εotünè me derguem Mojsèsne me nzierre Popuλinè Israèlit Robijet sè Faraonit , i ξξà Mojsessi keto fjale. Gniè une kam me vottè tè bijte Israèlit , e kam meu ξξanè , εotünij Prindet tijvè kà derruem muè juvè , ndè me ξξascinè , chisc emenè kaa ? Chisc kam me ù ξξanè ? ξξà εotünè Mojsessit. Une jam , aj chi jam , ξξà kesctu ke me ξξanè bijet Israelit , Aj chi ansctè dergoj mue juvè : Ani mbèt , e ξξà : ke me ξξanè bijet Israelit εotünè Hüji Abramit , e Hüji Isakut , e Hüji Iacobit dergoj mue juvè : kü emenè ansctè mue pèr jettètè jettèssè. Cusc ven' mirè roe ato fjalè trijhèresc' tè Tinèεot mejaft' ka me gnioftunè ( pèrse nukè munè jenè tèpèrize , e pa tè ndeghiuem , e tue mujtunè vecè me ξξanè pèr tu gnioftunè se ansctè Hüji Prindet tünè ) se aj ansctè ndè trè vettè ndonessè gni ndè natürè , ò tè kjanè : e se tè tre vettètè janè jetèt se jetèsse prasctu ξξà : Kü emenè ansctè mue pèr jetètè jetèssè : pèrse me mos kjanè asctu nukè kisc ξξanè se emenitè tijnai ansctè asctu. I.III.8 David Profeta ndè Salmitè 66. ξξotè keto fjalè : Bekoftè neve Hüji , Hüji ünè bekoftè neve : Hüji dò me ξξanè , na becoftè neve Hüji Atè , becoftè neve Biri , Hüji üne pèrse baam Nierij , becoftè neve Spijrti Scent'. I.III.9 Ndè Deut. cap. 6. na caλeεon Mojsessi me keto fjalè se εotünè ansctè ndè Tre vetè gniaj vettèmi ndè tè kjanè. Ndeghiò Israet , Hüji , Hüji , üne , gni Hüj ansctè. Pèrse me mos kjanè ndè Tre vettè , nukè kisc trijheresc Mojsessi , me [14] pomendunè emenitè Tinèεot , ani pèr tè ξξanè sè ansctè gnia. I.III.10 Ndè Esod. cap. 23. gindetè se εotünè urξenoj chi trij herè ndè mottèmot , tè sacrificohej. Trij here , ξξotè , pèr giξξè vjetè mue feslètè festoni. Endè ndè cap. 34. Chi giξξè Mascuλè trij herè ndè vjetet , tè jetè mbajtunè me vottè ndè Jerusalemt. Trij here ndè mottèmot , tè dalè pèrpara mue pusctuescimit εotit Hüjit Israelit giξξè Mascuλi üt. E pèrse munè ξξoemi se Hüji urξenontè keto punè vecè me na ceλeεuem , tè Scè Ndrijtatne , asctu chi pèr lauditè tijnaj , ato punè tè banhescinè. Pra kessò descmignenijsc duhetè me ξξanè , se εotünè ansctè ndè Tre vettè gniaj vettèmi Hüj. I.III.11 Isaia ξξotè ndè cap. 40. Cusc mbà mbè tre ghiscta Reξne e scecuλit ; possi cur me ξξanè tre vettètè Hüjenuescim , e crijuene , e mbanè , e ruejnè giξξè scecuλinè. I.III.12 Genes. cap. 28. Tue folè pèr Patriarchenè Jacob ξξotè se muer nguresc , chi iscinè mb' ξee , e tue i vum ndène krüe te vet fjet' mbàtè vend' , e pakeεe mbas andaj ξξotè. Tue ù ciuem ndenatijet , muer guurrè chi pat vum ndène krüetè vet , e cioj. Tè parenè herè ξξà muer guresc, e vu ndène krüe , e se düjti ξξotè tue ù ciuem muer gurre chi pat vum ndène krüe , si mundetè kejo punè me kjanè Berescitti Catana Dottouer jevrejsc , ctieλ tue ξξanè se Patriarca Jacob , vu tre gure ndène krüe tue ξξanè : Ndè basckoftè εotünè emenitè vet mbij mue , possi e baskoj pèr mbij printè mij ù banfscinè giξξè gnia ; Ani cur ù ciue i giet tè tre baam gnia , prasctu , muer guurre , vu tre , e giet gnia : Possi tè ξξoj se εotünè ndè tre vettè gniaj vettèmi Hüj basckoj emenitè vet Scenjt me Jacobnè prej se kuijt ghiuni , e fissi janè giξξè tè kersctenetè. I.III.13 Salamoni cap. 30. ndè Proverb. pèrtè na caλèεuem se Hüji nukè ansctè paa Bijr , mbassi pat ξξanè tue ù mbrecuλuem keto fjale. Cusc hippèn mbè chièλt , ende sdripèn ? Cusc curraj ka mbeleξè , Erete ndè Duerte vet ? Issiλi kaa mbeleξunè ujenate possi ndè gni petek? Issiλi kaa ngrebunè , e ciuem giξξè anetè scecuλit ? Ani nd' , e ciast ξξotè : Si e ka emenite , e sij ξξonè t' Bijrt tijnaj , ndàdì ? Cusc nukè ansctè mendscit marre , kisc me pèrgiegiunè Hüj ansctè emenite tijnaj : pèrse tjeter kusc nukè mundetè mej baam ato cafsce , jasctè sineεot , prasctu duhetè ende me ξξanè se ka Hüji Bijr. I.III.14 εotünè pèr gojetè Isaissè ξξotè keto fjale ndè cap. 66. Aξξue une chi bagn te tjere me lèem , vette nukè legn , ξξotè εotünè Hüji üt. Une chi apign tjereve tè lèem kam vette me mbetunè pa frujt , ξξà εotünè Hüji üt. Possicur te kisc ξξanè giξξè cusc tè bessogne , se une possi bagn me lem tè tjerè , asctu ende legn Bijrre tem. I.III.15 Aati Amesciuescim pèr gojte Davidit ndè [15] Salmite 2. Tue folè me tè Bijrtè vet mbè Chièλt ξξotè. Biri em je ti une tü leva sod' , ξξotè , Sod kinessè giξξè herè pèrse ndè amescimtè Tinèεot , nukè ansctè mot i sckuem , ò pèrtè arξunè , pò ansctè giξξè gni sod' i amesciuescim , e i pa menguem curraj. Asctu ende ketu pèrpichietè. Pare üλit Drittèsse leva tüü. I.III.16 Tue dasciunè εotünè meu caλeεuem , se ansctè ndè tre vette gni Hüj ξξotè Esaia cap. 48. keto fjale : ndeghio mue Jacob , e Israel tè siλenè une ξξerres. Une vette , une i pare , e une ma i mbrami. E dora eme n'guλi ξeène , e Djaξta eme matti Chieλtè. Cusc vèn' bucure : roe atè fjalè trijherè ξξanè prej sinèεot ka me paam se aj ansctè ndè tre vette , e cur ξξà : Dora eme nguλi ξèene , e Diaξta eme matti Chieλtè , Caλèzon se aj ansctè gnia ndè natürè. E se kejò pèrtè gnimende ansctè kesctu , ndjek tue ξξanè ketò fjalè. Auiteniu ndaj mue , e giegieni ketè punè ; jo se εani tineεe kam folè juve assi motti pèrpara se curraj iscte baam gia atü kjesce , e tasc εotünè dergoj mue , e Spirti tijnaj. I.III.17 Pèrse assò fjalesc bucurè mpossè dukenè tre vette ndè Tènèεone , gniani chi dergon , e tjeteri chi ansctè derguem. Aj chi ansctè derguem ansctè , aj chi pò flet ; è se ansctè εotünè , pèr se ndè ciast flet. Keto punè pò ξξotè εotünè scelbuessi üt Israel : Aj chi pò dergon ende ansctè zotünè , pèrse ξξotè , aj chi ansctè derguem . Hüji dergoj mue , e Spirti tijnaj. Pra tue kjanè εotünè gnia ndè natürè , duhetè ende me ξξanè sè ansctè ndè tre vette. Persè aj chi ansctè derguem nukè kisc me ξξanè Hüji dergoj mue , e Spijrti tijnaj. I.III.18 Forzonetè kejò , e vertetè me chisc ξξotè Zacharia ndè cap. 2. Levdò , e gheεo ò bija e Sionit , pèrse gniè une pò vign , e kam me geλijtunè ndè mjedis tü ξξà εotünè , e kané meu sciochienuem sciumè gind me Tenèεotnè asso ditteje , e kanè me kjanè mue per Popuλe , e kam me gelijtunè ndè Mjedist' tünè , e kee me dijtunè se εotij uscterijvet dèrgoj mue tü. Cusc nukè scef se ketu Hüji pò dèrgon , e i birij tij i vettemi ansctè dèrguem : Ani jet , e ξξotè : Hüji dèrgoj mue , e Spijrti tijnaj , issiλi ansctè Spijrti Scent' : Prasctu ξξà Engeλi Gabriel S. Mrijsse : Chisc ansctè εanè nteje prej Spijrti Scent' ansctè. I.III.19 Ma pèrse descmignienia , e se vertessé amesciuescime Chrisctit εotit tünè , curraj mangu nukè vjen , possi aj vette ξξotè , Chieλija , e ξeu kanè me sckuem , e fjaletè mia nukè kanè meu dvarunè. Duhetè me arξunè mbè Descmignenitè Scentit Ungijλ' , issiλi jò tjetèr vecè fjalescit , e veperascit se Jesu Chrisctit ansctè plot ; se Hüji ansctè ndè tre vette gnia i vettemi : Andaj ξξà i Scent' Gio : cap : 14. [16] Ndè bessoni Hüjit , ende mue bessoni. Scent' Gio : cap. 5. epist. 1. Trè janè chi descmognènè mbè Chieλt' , Ati , Fjala , e Spijrti Scenit ; e keta tè tre gnia janè ; Tue votte prediconi Vngijλe giξξè creatürèvet , tue i pagheεuem , Pèr emenitè Atit , e tè Birit , e tè Spijrtit Scent'. ξξotè Scent' Matteu Cap. 3. & 17. küj ansctè Biri em i dasciuni , issiλi mirè pelchien mue ; pèrsèrij cap. 16. Ti jeè Chriscti Birij Hüjt giaλe , e Scent' Gio : cap. 5. & 18. Jevrejtè lüpkescinè Chriscnè me vraam ; pèrse jò vece pò c'priscentè Te scetundetè : pò ende pèrse ξξoj se Ati i tijnaj ansctè Hüj , e mbahej gnimend me Tènèεonè , e Scent' Gio: cap. 10. Giξξè saa ka Ati janè te mijatè. I.III.20 Scent' Matteu cap. 4. Scent' Marcu cap. 1. Scent' Luca cap. 4. ξà vetehenè pèr Spirtit Scent'. Asctu ende Scent' Luca cap. 2. Spijrti Scent' ka me arξunè mbij tü , e Scent' Matteu cap. 1. Chisc ansctè εanè ndè tan' , prej Spirti Scent' ansctè : Me tè tjera viste te pà gniehuna nd' Ungiλt' , banhetè me dijtunè , e Scenjtenuescimeja Trinij ndè Hüjt'. Ma lame tasc descmignenijte Ungiλit , chi janè te pa gniehuna. I.III.21 Scioffèmè ndèr cachia descmignienijne Cabalistet , e te Rabbignet , ò Mjesctret plech tè Giuξijet. Cabalistete , tè sijte ξξonè jevrejtè se janè tè dijtescimit' e se vertetessè. Ndonessè Dijeja , e tünè ansctè , e pa besse , as già mangu curraj nukè raane mboh , se Hüji nukè ansctè ndè tre vette , gnia ndè Natürè. Pèrse ndè liber chi ξξonè , Zohar , i pari vette ndè Tènèεonè ansctè emenuem , Sephira , chi dò me ξξanè Ate , e ξξonè ansctè i pa tè εanè fijλ , e i pa tè sossunè : I düjti vette ndè Tènèεonè vjen emenuem Dijeja , me tè sijet ξξonè kjè' krijuem scecuλi , e Hüj ansctè prej sisc ξξirrè , tè ξanè fijλ' , possi ansctè scruem. Me tè εane fijλ Crijoj Hüji Chielnè , e ξèenè. Tè trettenè vette ndè Tènèεonè ξξerressène tè Ndeghiuem : E pèrse na ξξomi se Dijeja ansctè Birij Tinèεot : andaj ata tue emenuem tè parenè vette ndè Tènèεonè Ate : E Ati pà Bijr tue mos mujtunè me kjanè; As Biri pa Ate : Duhetè mbè giξξè arresüe me ξξanè se i düjti vette ndè Tènèεonè , chi ata ξξerressenè Dijeja , tè jetè pèr tè vèrtetè Birij Tinèεot. E pèrserij ata tue ξξirrè , tè trettenè vette ndè Tènèεonè , Te ndèghiuem , issiλi tue mos' mujtunè me kjanè tjeter , jasctè Spijrtit Scent'; possi na e caλèεon Jobi cap. 20. E Spijrti t' ndeghiuemit tim , ka me mè pergiegiunè mue; & Esaia cap. 11. Tue folè per Messijne : E ka me pusciuem per mbij tan' Spijrti Tinèεot , Spijrrij Diesse , e i Mendse. Asctu ende vignenè me ξξanè se i tretti vette ndè Tènèεonè ansctè Spijrti Scenjt. Achià sa ende ata reffüejnè se εotünè ansctè ndè tre vette gnia i vettemi Hüj. [17] I.III.22 Asctu ende Esaia na caλeεon ndato fjalè persiperi cap. 11. Ketà tè derejtè : Pèrse tue passunè ndjerè ketu caλeεuem jò vecè tè Scruemitè Scent' : pò ende Cabalistitè , se i pari vette ndè Tènèεonè ansctè Ati : e i düjti chi ata ξξerressènè Dijeja , ansctè Biri , e i tretti chij ξξerressenè tè ndèghiuem , ansctè Spijrti Scent'. Duhètè tasc me ξξanè se ; ndanscte Spijrtij Dijesse Biri , e i t' ndeghiuèscemit Spijrti Sceni' ; Kjanèka pra Spijrti Tinèεot Ati : e ndèr cachia duhètè me Reffüem se εotünè ansctè ndè tre vette gnia Hüj. I.III.23 Joseffi Ciantes Upesckepij Marsicò bucurè caλeεon me descmignenij tè Next >